Geloven in God de Schepper

Thema: Geloven in God de Schepper
Tekst: Zondag 9 H.C.
Tekstgedeelte(n): Handelingen 17: 16-34
Zondag 9 H.C.
Door: Ds. J.W. Roosenbrand (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Groningen-Oost)
Gehouden te: Groningen-Oost op 20 december 1998

Aanwijzingen voor de Liturgie

Gebed 1

Schuldbelijdenis en vraag om vervulling met Gods Heilige Geest.
Schuldbelijdenis: U bent de allerhoogste maar dat was in ons gedrag, in onze gedachten en woorden lang niet altijd te merken. Het lijkt er vaak op, dat wij zelf de allerbelangrijkste in de wereld zijn.
Hier zijn we bij U, U komt alle lof toe, U bent de Schepper en niemand anders.
U vragen we om vergeving. We buigen voor U.
En we vragen U: geef uw Heilige Geest aan ons, zodat U werkelijk de allerhoogste en meest belangrijke en de meest aanwezige Persoon in ons leven wordt.
Wilt U ons wankele geloof versterken. Ons geloof geven als we het eigenlijk nog nooit echt van harte hebben aangenomen.
U zij de lof.

Amen.


'Ik geloof in God de Vader de almachtige Schepper van hemel en aarde.'

Vindt u dat makkelijk om daarin te geloven?

Geloven in God de Schepper

  1. is niet vanzelfsprekend...
  2. maar dankzij Gods bemoeienis
  3. wel een vaste overtuiging


Geloven in God de Schepper

1. is niet vanzelfsprekend…

Ik vind het moeilijk. Ik ervaar zeker in deze tijd dat het niet vanzelfsprekend is om te geloven dat God de almachtige is, dat God bestaat, en dat je contact met God kunt krijgen.
Je komt zoveel mensen tegen, buiten de kerk maar ook in de kerk, die er heel anders over denken, bij wie het geloof in God aan het wegsmelten is, aangevochten wordt, aangevreten wordt door tegenslagen, door de grote vragen waar iedereen vroeg of laat mee in aanraking komt.
Elke zondag zeggen we het weer met elkaar, en ik ervaar dat als een bemoediging, die ik ook vaak nodig heb: ondanks alles, ondanks alle aanvechtingen, ondanks iedereen die er misschien anders over denkt: maar IK geloof in God de Vader, de almachtige Schepper van hemel en aarde.
Het is dus echt niet vanzelfsprekend, dat je in God gelooft, misschien is er een tijd geweest dat het wel heel gewoon was en dat het buitengewoon was als je niet in God geloofde, maar dat is nu echt voorbij.
Dan is het wel weer mooi om te merken dat je in de bijbel mensen tegenkomt die wat dat betreft in dezelfde situatie zaten als wij nu. Ik denk aan Paulus die rondtrok in een wereld die minstens zo gevarieerd was in opvattingen over God en het geloof. Soms wordt de indruk gewekt dat onze tijd een heel andere tijd is, dat het iets nieuws is dat onze samenleving multicultureel en multireligieus is, maar Paulus heeft nooit iets anders meegemaakt. Op de markt van levensbeschouwingen was ook in zijn tijd alles te koop. En op diezelfde markt begaf Paulus zich, hij trok zich niet terug in de veiligheid van de kring waar iedereen het met hem eens was, maar hij zocht die markt op en beklom het spreekgestoelte, en ging in gesprek en discussie. Hij vocht ervoor.
We lazen in Handelingen 17 hoe hij in Athene terechtkwam en daar een breed assortiment van opvattingen tegenkwam, of liever gezegd een breed scala van mensen. Je ontmoet niet alleen opvattingen: je komt ménsen tegen en daardoor wordt het vaak nog moeilijker om vast te blijven staan in je geloof als je ziet, hoe prima mensen, fantastische en intelligente collega's, er heel anders over denken.
Wat voor mensen kwam Paulus daar tegen?
Afgodendienaars. Het wemelde daar van de altaren, op elke hoek van de straat weer een altaar voor een andere God met weer een andere specialiteit. Het prikkelde hem, het irriteerde hem, hij ergerde zich daaraan. Tegelijk was hij er wel in geïnteresseerd, want hij las de opschriften belangstellend. En zo zag hij op een gegeven moment het opschrift: dit altaar is voor de onbekende God. Ja, je weet nooit of je er in je ijver misschien eentje hebt overgeslagen, dus voor alle zekerheid ook voor een onbekende God nog een verering. Dan heb je die tenminste ook niet tegen je.
Afgodendienst met zijn rituelen heeft vaak hiermee te maken dat je je indekt tegen ongrijpbare risico's, tegen natuurmachten of het lot dat je onverhoeds kan treffen. Een juiste tussenpersoon die de gewenste rituelen kent, dat kan je helpen om veiligheid te vinden in een onzekere wereld. Godsdienst is dan een soort levensverzekering.
Overigens, denk eraan dat gevaar van afgodendienst bedreigt ons als christenen net zo goed, dat je God dient om door Hem gediend te worden. Je betaalt je premie, en je bent gedekt zodat je in de hemel komt. Het heeft niks te maken met liefde voor God en voor je naaste. Het is eigenbelang in godsdienstige vorm.
Paulus kwam ook mensen tegen die gestudeerd hadden, filosofen. Epikureeërs had je. Die waren van mening dat de wereld door toeval was ontstaan, achter het ontstaan van de wereld zat geen idee, het was nu eenmaal zo. Daarom kon je er maar het beste iets moois van maken, geniet van je leven. Voor je het weet is het afgelopen.
Veel te oppervlakkig, vonden de Stoïcijnen. U kent misschien de uitdrukking wel dat je ergens stoïcijns onder blijft, dat betekent: onaangedaan. Dat je het draagt alsof het je niets doet. De stoïcijnen zeiden dus: raak er niet teveel bij betrokken, emotioneel. Blijf evenwichtig. Daar zat bij hen meer achter, ze hadden een opvatting dat het goddelijke overal in aanwezig was (een beetje wat wij misschien New Age noemen tegenwoordig) en dat je het evenwicht moest zien te vinden, door de harmonie te vinden En dat hield dan vaak in, dat je je niet mee liet slepen door je emoties.
Er waren ook wel mensen die helemaal niet wisten wat ze van God moesten geloven en wat niet. Agnosten, noem je die. Die zijn er nog wel. Net even wat anders dan atheïst, een atheïst gelooft stellig dat er geen God is. Maar een agnost zegt, dat hij dat niet weet en dat je daar ook nooit achter kunt komen. Je moet dat aanvaarden, dat daar niets zinnigs over te zeggen valt. Daarom moet je je geloof ook buiten de zakelijke discussies houden, je moet gewoon kijken hoe de dingen in elkaar zitten, de wetten van oorzaak en gevolg… en God, dat is een ander verhaal, laat maar.
In een christelijke variant zit je voor je het weet in twee werelden, zondags fijn met God en de bijbel bezig zijn, een mooie liturgie, maar op maandag doe je er niet zoveel mee, het waait zo weer weg als je buiten bent. Waar is God morgen eigenlijk?
Of nog weer anders, een gedachte die ik ook in mijn eigen hart tegen kom: God en geloof, dat is mijn mening, dat is mijn interpretatie, dat moet ik maar voor mezelf houden, daar kan ik een ander niet mee lastig vallen. Ik merk in gesprekken hoe moeilijk dit het gesprek maakt: ja, dat denk jij, dat vind jij, ik denk er anders over. Voor je het weet is God gedegradeerd tot een gedachte. Zit hij alleen maar tussen je oren.
Dat is dus niet iets nieuws. Zo is het helaas in onze wereld. Meningen strijden met elkaar, of staan vredig naast elkaar. Wie zal het zeggen?
Wat hebben we nog te zeggen?
Elke zondag zeg ik het weer met miljoenen andere christenen: Ik geloof in God de almachtige Schepper van hemel en aarde.
God is er. Hij is de HERE, die er is en die er was en die er zijn zal. Werkelijkheid, meer dan een mooie of angstige gedachte.
Luister eens hoe Paulus van die werkelijkheid van God als Schepper, die alles te buitengaat, die aan alles vooraf gaat, hoe hij daarvan getuigenis geeft in die toespraak op de markt van levensbeschouwingen. Je leeft en je beweegt en je bestaat in Hem, Hij gaat aan ons vooraf, Hij is niet een schepping van mijn gedachten, Hij is er. Hij doet van zich spreken, in de majesteit van de natuur, in de leiding die Hij geeft aan de geschiedenis, Hij is er Hij leeft.
En Paulus roept dan ook op tot bekering. Bekering tot het geloof in de Schepper. Iets om over na te denken, we denken bij bekering vaak meteen aan je gedrag, kappen met foute dingen, maar bekering heeft ook hiermee te maken dat je God weer wilt zien, als de levende, dat je Hem erkent in het dagelijkse leven als degene die de touwtjes in handen heeft.
Het zou goed kunnen dat wij ook bekering nodig hebben op dat punt. Gaat u eens na wat uw geloof in God, als degene die regeert, te maken heeft met het journaal. Ziet u een verbinding tussen gebeurtenissen in de wereld en Gods regering? Ik bedoel niet dat ik precies kan zeggen hoe die link ligt, maar denkt u daar ook over na, hoe u dit plaatsen moet, die gewelddadige toestanden in de wereld, die machtsspelletjes van wereldleiders? Proberen we ook om ook dan te blijven geloven dat de wereld geregeerd wordt door God en niet door de president van Amerika of een of andere dictator?
Is er bij ons ook iets van buigen voor de Almachtige, die er bij ons op aandringt om te schuilen bij Hem en je veiligheid te zoeken bij Christus die komt om te oordelen?
Bekering: denk eraan, dat heeft te maken met of je aan God voorbij leeft, dat je geen werkelijk dagelijks contact met Hem zoekt.
Dat je je eigenwijsheid opgeeft en je toevlucht zoekt bij Hem en dat je met je problemen en je 1000 vragen over hoe dit allemaal gebeuren kan, dat je het antwoord zoekt bij Hem en niet los van Hem.

Geloven in God de Schepper is niet vanzelfsprekend...

2. maar dankzij Gods bemoeienis…

Om in God te geloven hoef je niet eerst al je antwoorden op een rij te hebben, hoef je Hem niet eerst te begrijpen, hoef je niet eerst uit al je problemen te zijn.
Nee, misschien is geloven eerder dat je met je problemen en je vragen en met de raadsels naar Hem toegaat en je toevertrouwt aan Hem, de Almachtige, die altijd groter is dan je denkt, die dus daarom ook nooit past in wat voor antwoord van ons ook, die altijd groter is dan welke formulering ook. God is God, daarom moet je juist ophouden Hem in te passen in jouw schema's, in jouw manier van denken, in jouw plannen met je leven, het is juist andersom: God is God, en daarom mag jij je inpassen in zijn grote plan van schepping en herstel van deze wereld op zijn manier en in zijn tempo.
Probeer je eigen leven, met alles wat er in plaatsvindt, eens te zien en te ervaren als een manier waarop God zich met je inlaat, waarop God je aandacht vraagt, waarin God zijn hand naar je uitsteekt, opdat wij mensen Hem al zoekend en tastend zouden vinden.
Daar gaat het om in ons geloof in God, de almachtige Schepper van hemel en aarde, dat we Hem vinden, dat wij ons door Hem laten vinden (Handelingen 17: 27).
Merkt u er iets van dat God zich aan u openbaart, door de schepping, door de leiding van uw leven, en nog veel duidelijker, omdat Hij wel weet hoe makkelijk we die leiding van Hem in ons leven verkeerd opvatten, en hoe makkelijk we erin slagen Hem daarbij tussen haakjes opsluiten, nog veel duidelijker komt God naar u toe via Christus en via de apostelen en de bijbel. Hij komt naar u toe om een antwoord, Hij vraagt om uw vertrouwen, om uw overgave.

Probeert u zo ook deze preek op te vatten: als een vraag van God aan ons, die zoveel vragen stellen aan Hem, en die op die manier zo lang bezig zijn de boot af te houden, een vraag van God aan u: Adam, Eva, waar ben je? Vul je naam maar in: waar ben je, kom tevoorschijn, dan kunnen we samen verder gaan. Dan wil Ik je vader worden. De Schepper van hemel en aarde wordt onze Vader! Dat is het aanbod dat God ons doet, daar werkt de Here aan met u en met iedereen die zich maar bereiken laat.

Geloven in God de Schepper is niet vanzelfsprekend, maar dankzij Gods bemoeienis,

3. wel een vaste overtuiging

En als je daar 'ja' op zegt, en als je reageert op die roep van Hem, als je komt en als je je toe durft te vertrouwen aan Christus -de man die Hij heeft aangewezen om heel de wereld te oordelen op de laatste dag- als je dat doet, dan komt Hij ook bij je, dan maakt Hij zich ook bekend aan je, dan geeft Hij je ook een overtuiging van zijn aanwezigheid.
Geloof is niet vanzelfsprekend, het is niet makkelijk, het ligt niet zo voor de hand, je kunt makkelijk alle andere kanten op, maar als je je laat aanspreken door God, en Hij gaat aan het werk met zijn Heilige Geest in je leven, dan groeit er, dan laat Hij groeien in je hart, een diepe overtuiging van Hem als de aanwezige, de levende God.
Dat zie je ook wel bij Paulus. Te midden van die veelheid van meningen, getuigt hij vrijmoedig van de Ene God, de levende, die boven al onze systemen verheven is, die werkelijk regeert, die zich niet laat dienen door mensenhanden, maar die ons dient, door de schepping, door de komst van Jezus Christus, door zijn Heilige Geest.
Er mag geloof in je hart groeien, zoals de Catechismus zegt: een vertrouwen waardoor je er niet aan twijfelt of Hij zal mij voorzien van alles wat ik nodig heb en alles wat Hij mij in dit moeitevol leven toedient (dit jammerdal zoals het vroeger in de Catechismus stond), zal Hij uiteindelijk laten meewerken ten goede. Want Hij is niet een mooie gedachte, een fijn idee, iets van tussen mijn oren, maar Hij is er, Hij is mijn Vader en Hij is de grote Schepper van alle dingen en alle mensen.

Bij Paulus zie je hoe die vastheid van zijn overtuiging zich uit in ergernis aan die afgoderij. Iets om je eens af te vragen. Zijn wij inmiddels zo tolerant geworden, dat we zelf ook denken: nou ja, ik geloof dat maar of een ander dat gelooft, dat moet hij zelf weten? Ja, dat is natuurlijk ook zo, iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheid, maar kennen we nog iets van de bevreemding, de verontwaardiging dat mensen die niet geloven in God, dat ze God tekort doen, dat ze de majesteit van God proberen te ontwijken?
In die verontwaardiging van Paulus zie ik iets van God zelf. Is God zelf ook niet verontwaardigd dat zoveel mensen langs Hem heen leven? Zal zijn oordeel niet hierover gaan (waarbij Hij natuurlijk ook alle omstandigheden in aanmerking zal nemen) maar gaat het niet ook hierover dat mensen Hem niet als God hebben wíllen erkennen?
Die vastheid van overtuiging uit zich bij Paulus dus in verontwaardiging, prikkeling, hij kan het niet normaal vinden dat mensen er zo'n raar beeld van God op na houden. Maar dat is niet het enige, hij trekt zich dan niet geërgerd terug in de kring van gelijkgezinden, maar hij gaat de markt op en de Areopagus en hij zoekt het contact en de discussie.
Ook daarin zie je iets van God zelf. Hij probeert toch mensen te bereiken, via de schepping, via Christus, via ons die Hem hebben leren kennen. Hij zoekt ons toch, Hij zoekt toch nog meer mensen? En daarom wil Hij ook dat wij die in Hem geloven de discussie niet mijden, om de lieve vrede wil, maar dat we mensen zoeken en proberen te overtuigen. Dat we argumenten zoeken, dat we het geloof uitleggen, dat we proberen uiteen te zetten waarom wij zo en zo geloven, hoe we God kennen, dat we misverstanden uit de weg ruimen over het geloof in God en zijn almacht, want het pad van mensen die tot geloof moeten komen ligt bezaaid met vreemde opvattingen over wat het christelijk geloof beweert.
Niet dat het geloof bewezen kan worden, zeker niet, maar dat betekent niet, dat je er dus niet over hoeft te argumenteren. Probeer het net als Paulus en net als zoveel anderen, net als uw eigen ouders het u hebben uitgelegd, probeer het uit te leggen, en met redenen te omkleden.
Want geloven in God is niet alleen een gedachte die je nou eenmaal hebt of niet hebt, maar het is een antwoord op de feiten die op ons af komen. Op de werkelijkheid van de schepping, op de boodschap van de bijbel, op de vleeswording van Christus, de feitelijkheid van zijn bestaan.

Elke zondag mogen we dit als ons geloof belijden in de kerkdienst: Ik geloof in God de vader, de almachtige schepper van hemel en aarde.
Deze belijdenis willen we handhaven, willen we vasthouden. Maar dan willen we hem toch ook uitdragen? Want als ons geloof meer is dan een mening, een opvatting, als het slaat op de werkelijkheid van Gods aanwezigheid, als we geloven in de God die er is en die er zijn zal, dan kan dat geloof ook tegen een stootje, dan hebben we de morele verplichting ook anderen van deze werkelijkheid te overtuigen. Dan zullen we dit geloof ook in het dagelijkse leven onder woorden willen brengen, de belijdenis is er om beleden te worden, uitgesproken, onder woorden te brengen, in het ziekenhuis en in je huwelijk en op je werk en thuis.
Want de God in wie we geloven, is de God die hemel en aarde -dus heel het leven- gemaakt heeft.

Ik geloof in God de Vader, de almachtige, de Schepper van hemel en aarde.

Amen.


Gebed 2

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar