Mensen, wees gek op Gods wet!

Thema: Mensen, wees gek op Gods wet! (de Here geeft ons een lied om ons daarin te trainen: Psalm 119)
Tekst: Psalm 119: 17-24
Tekstgedeelte(n): Psalm 119: 1-16
Psalm 119: 17-24
Door: Ds. Ton de Ruiter (destijds predikant gereformeerde kerk vrijgem. Enkhuizen)
Gehouden te: Enkhuizen op 30 september 2001;
Capelle a/d IJssel op 21 oktober 2001

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
(Ochtenddienst: Ps. 19: 1)
(Ochtenddienst: Wet)
(Middagdienst: Ps. 19: 1, 3, 5)
Ps. 19: 3, 5
Gebed 1
Inleiding op de schriftlezing
Lezen: Psalm 119: 1-16 (met hartstocht, een beetje emotioneel lezen!)
Ps. 119: 13-14 (zeg er bij: 'uit ander blokje van Psalm 119; laten we dit biddend zingen')
Tekst: Psalm 119: 17-24
Preek
Ps. 19: 4, 6
Gebed
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis: Geloofsbelijdenis van Nicea)
(Middagdienst: Ps. 119: 26)
Gebed 2
Collecte
Lied 21: 1-3
Zegen

Inleiding op schriftlezing

Voordat we een stukje gaan lezen eerst even over Psalm 119 in het algemeen:
Iedereen weet: het is de langste psalm. Maar weet u dat deze psalm een kunstwerk is?
In veel Bijbels staat de psalm afgedrukt in blokjes van 8 verzen. Er zijn totaal 176 verzen, dus er zijn 22 blokjes.
In de Statenvertaling staat boven ieder blokje een joodse letter afgedrukt. Het hebreeuwse alfabet bestaat uit 22 letters. Ieder blokje één letter. En in ieder blokje begint (in de hebreeuwse Bijbel) iedere regel met een en dezelfde letter. De verzen 1-8 beginnen allen met een Alef (A); de verzen 9-16 allemaal met een Bet (B), het derde blokje (17-24) met een Y (Gimel - C), enzovoort. Zo het hele alfabet door: 22 stukjes.
De maker van de psalm is echt een woordkunstenaar geweest. Waarschijnlijk David of Salomo.
Alleen in de vormgeving is Psalm 119 al een prestatie.

Maar ook inhoudelijk is het een kunstwerk. Het gaat over één thema, maar het wordt op veel manieren bezongen. Net als bij een muziekstuk - dan is er een thema (een bepaald wijsje, bijvoorbeeld 'pom-pom-pom-pòòòm' in de 5e symfonie van Beethoven) - en dat hoor je terug op allerlei manieren. Hoog, laag, met verschillende instrumenten, bewerkt op allerlei manieren.
Zo heeft ook Psalm 119 één thema; bezongen op heel veel manieren: 176 verzen lang in 22 bewerkingen. Uiteraard kom je ook hier wel herhalingen tegen. Net als bij een muziekstuk.

Maar wat is het thema?
Dit: dat God ons met zijn wet zo geweldig rijk maakt. Je leest dan ook heel vaak: hoe lief heb ik uw wet, uw aanwijzingen, Uw woorden, enzovoort. Kortom: de psalm wil ons oefenen in de liefde voor God en voor de Bijbel.
Heel kort gezegd (thema): "mensen, wees gek op Gods wet".

Laten we nu het begin van de psalm lezen.

[ Lezen Psalm 119: 1-16
Zingen: Ps. 119: 13-14
Tekst: Psalm 119: 17-24 ]


Preek

In Nederlandse oren klinkt het vreemd: "gek zijn op de wet - blij zijn met Gods wet". Het woord wet klinkt voor ons wat onplezierig. 'Wet, geboden, verboden' - dat klinkt voor ons gevoel wat 'vervelend': ik mag iets niet of moet iets wel; ik ben niet vrij.
Kun jij je voorstellen, dat een popgroep vandaag een tophit maakt waarin de wet bejubeld wordt? Als er al een lied gemaakt wordt over de wet dan hoor je zoiets als: 'ik heb lak aan de wet; doe wat je zelf wilt'. Volgens bepaalde reclames betekent 'no borders' het grootste geluk: geen grenzen, geen beperkingen - vrij zijn, leef je uit.

De dichter van Psalm 119 zou Nederland niet begrijpen. Voor hem heeft het woord 'wet' iets moois, iets fijns, iets goeds, iets waar je houvast aan hebt, iets wat je nodig hebt. Hij zag de wetten van God als geschenken die hij niet graag wilde missen en die eigenlijk geen mens kan missen. De wetten van God - een dwangbuis? Welnee man - wegwijzers!

Stel je voor dat je 's avonds in donker met de auto in een volledig onbekende streek rijdt - dan ben je blij met die borden die je de richting wijzen. Bij iedere kruising of wegsplitsing ben je blij dat er zo'n bord staat. Anders zou je toch hopeloos verdwalen en op plaatsen terechtkomen waar je helemaal niet heen wil. Wegwijzers - we zijn er blij mee. Het zijn prachtige hulpmiddelen die ons brengen waar we heen willen.
Nou - dát is Gods wet, zegt de Bijbel. Zijn geboden en heel het onderwijs van de Bijbel leren ons de weg. En jij, u en ik, wij zijn toch op weg! Waarheen…?.

Ieder van ons persoonlijk, maar ook samen (als kringen, als gemeente, met andere christenen), zijn we op weg.
En er zijn duizenden manieren van leven, die je naar de dood en de ondergang brengen. En er is maar één weg die naar het leven, naar God gaat. En iedere keer zijn er weer kruisingen, afslagen, splitsingen - en dan moeten we kiezen. Ja, iedere keer weer. Steeds moeten we kiezen. Let dan op de wegwijzers. Luister er naar. Anders ga je vastlopen in het leven, in de dood - ja in de eeuwige dood, de hel.
Doe dat niet. Werk met de wegwijzers, volg die. Dan mag je echt verwachtingsvol zijn. Want dan gaat God met je mee. Dan mag je verwachten dat Hij ons helpt, inzichten geeft, troost, vreugde en vrede geeft. Dán wordt het leven werkelijk leven, met een doel, met toekomst, met hoop, met zekerheid, met vreugde.

Psalm 119 wil ons gewoon trainen blij te zijn met God en blij met Gods wegwijzers. Wie zich daarin traint, ja, die zal bij allerlei kruisingen en splitsingen al makkelijker de goede keuzen maken en minder snel verkeerde wegen gaan. Want je bent blij met God en gek op Gods wet.
Psalm 119 brengt je een basis-geloofshouding bij.
Psalm 119 maakt je wijs zodat je weet: wat heb ik aan een mooie weg met goed asfalt en mooie vergezichten - als ik via die weg uiteindelijk terecht komt in een afgrond?
Psalm 119 is echt een trainingslied voor gelovigen.
Geregeld een stukje van deze psalm rustig lezen en overdenken en dan vers voor vers ook tot jouw gebed maken - dan leer je wat wedergeboren leven is. Dan groeit het wonder van God in jouw leven, waardoor je als een nieuw mens dankzij Gods Geest al je keuzen maakt. Psalm 119 leert je wat het is: te wandelen met God.

Laten we lezen wat in ons tekstgedeelte staat: vers 17… [ Lezen: Psalm 119: 17 ]
Waarom staat er niet 'doe wel aan mij', maar 'doe wel aan uw knecht'?
Hiermee maakt de dichter zijn gebed indringender. Here, zo zegt hij, U ziet dat ik leef voor u en wil doen wat U zegt; ik ben uw knecht; ik dien U en heb U lief. Dan mag ik toch vragen om uw zegen. Hoor mij dan.
Datzelfde komen we tegen in vers 22b... [ Lezen: Psalm 119: 22b "want…" ]
"want..." is een pleitgrond - Here u ziet dat ik bewaar wat U zegt - dat is: er mee werk, er naar luister. Ik leef echt als uw knecht, ja als Uw kind, als uw vriend, als mens van U.
Eerlijk en echt met en voor de Here leven - dat maakt je gebeden krachtiger. Ook in andere psalmen kom je dat tegen. Bijvoorbeeld Psalm 26: O Here doe mij recht - ik wandel toch als uw knecht, mijn wandel is naar uw gebod. Dan mag ik toch verwachten dat U mijn bidden hoort en me verzorgt. Dat is uw afspraak met ons toch!.
Ja, als wij ontrouw en ongehoorzaam zijn - zonden in ons leven maar laten voortbestaan - dan breekt dat de kracht van onze gebeden. Mensen die met zonden leven en zich niet echt willen bekeren verliezen het recht om te bidden. Hun biddende monden en harten zijn immers oneerlijk en ontrouw.
Daarom is het oprecht leven met God en zijn geboden zo ontzettend belangrijk. Als jij alleen Gods wil doet als het jou goed uitkomt en verder laat je Hem praten en ga je je eigen weg. Dan luistert God ook maar half of helemaal niet naar jou. Want je loopt niet op de weg waarop God zijn zegen beloofd heeft (je loopt onder zijn zegenende handen vandaan). Zo simpel is dat.
Psalm 119 vraagt ons steeds weer: kun jij / u oprecht zeggen: "Heer, ik ben uw knecht. U ziet dat ik echt zo leef als uw kind, trouw aan u"? Dat is voorwaarde voor ons bidden. Dán alleen hebben onze gebeden kracht en dan alleen mag je verwachtingsvol bidden.

Doe wel aan uw knecht - doe goed aan mijn lichaam en aan mijn ziel - zorg voor mijn lichamelijke en geestelijke behoeften. Voor alles. Doe ons wel.
Nee, dit is niet hebberig of egocentrisch. Hoor maar wat er volgt: Doe mij goed, Here, dan zal ik leven en Uw woord onderhouden, dat is: doen wat u zegt. Leven zoals U wilt - dat is het diepste verlangen van de dichter: leven tot Gods eer.
Hij zoekt echt eerst het koninkrijk van God, wil voor God leven - en alle voorspoed, alle zegen, wat ook maar, zal in zijn leven daaraan dienstbaar zijn. Hij wil echt voor God leven.
Zegen me Here - want dan alleen kan ik voor U leven.

Wat verlangt hij precies als zegen? Dat kan van alles zijn.
Maar opvallend: niet vers 22 is het eerste wat hij bidt. Niet... [ Lezen Psalm 119: 22a ]

Het eerste na vers 17 zijn verzen 18 en 19... [ Lezen Psalm 119: 18-19 ]
Net zongen we: bewaar me voor de valse schijn en de lege vreugd. Geld, bezit, aanzien - allerlei aardse zaken die best waardevol zijn - maar o Here, laten die voor mij niet het eerste en het belangrijkste zijn. Ik geloof dat Uw woorden ons een weg wijzen tot een echt gevuld leven. Open mijn ogen, opdat ik vol wordt van U en uw wijsheid, vol met hemelse en eeuwige vreugde, waarbij vergeleken alle aardse vreugde nog maar klein is. O God, ik geloof dat alle aardse vreugde zonder U leeg is. Als een zeepbel. Het klapt in elkaar, vroeg of laat.
Mij wel horen, maar niet doen wat Ik zeg - zegt Jezus - dan staat je levenshuis op het zand en zal het helemaal in elkaar storten, vroeg of laat. Luister en doe. Ga echt de weg die de wegwijzers aanwijzen. Wees niet eigenwijs of overmoedig, want dan gaat het mis. Kijk, Psalm 119: 21 zegt dat ook heel duidelijk… [ Lezen Psalm 119: 21 ]

Overmoed, trots, denken het zelf beter te weten en dus niet doen wat Gods wegwijzers zeggen - dat is je ondergang. Dan wordt je een vervloekte. De Psalmdichter weet het en zegt het ook in zijn gebed. O Here, ik weet het - en ook daarom wil ik me in alle situaties helemaal richten op uw weg; ja, U liefhebben in alles. Want bij U is leven, toekomst, zegen, rust, vrede.
Door met U te leven ga ik ontdekken, al meer en al verder, de wonderen uit uw wet (vers 18b).
Nu ben ik vaak nog zo blind; maar als U mij weldoet, mijn ogen opent - dan zal ik al meer zien hoe goed U bent en wat een voorrecht het is een kind van U te zijn. Als een vreemdeling weet ik de weg niet in dit leven. Maar U weet de weg wel. Wijs me de weg. Verberg uw geboden niet voor mij. Maak ze me duidelijk.
Broeders en zusters, jongens en meisjes, wees er van overtuigt dat God veel te geven heeft. Ja, Hij geeft ons heel veel. In de Bijbel. Onze nood is echter dat wij onze ogen vaak nog zo dicht hebben. "O Here (vers 18) 'ont-dek' mijn ogen, dat is: doe de deken er af, zodat ik zie en begrijp en mijn rijkdom ga beseffen).
Leest u zo weleens in uw Bijbel? Zo biddend en verwachtingsvol? Neemt u er zo weleens de tijd voor? Zo niet, dan bent u dom, zegt Psalm 119. Lezen in de Bijbel zonder verwachtingsvol te zijn om iets nieuws te ontdekken is niet zinvol. Lezen in de Bijbel zonder het gebed in je hart: open mijn ogen, is zinloos. Besef dat je echt woorden van God in je handen hebt en dat God zelf met zijn Geest er bij is. Dan wordt je toch verwachtingsvol: o Heer, geef inzicht (vers 18); verberg uw woorden niet voor mij (vers 19), opdat ik (als ik persoonlijk of in kringen met de Bijbel bezig ben) de rijkdom zie waarover U vertelt.

Verwacht u / jij veel van de Here? Als u de Bijbel open doet? Verwacht u nieuwe inzichten? Maakt u dat vaak mee? Zo niet - bid dan vers 20 voordat u de Bijbel gaat lezen, neem die houding aan. Oefen u tegen de Here te zeggen: Heer, … [ Lezen: Psalm 119: 20 ]
Dan mag je zegen verwachten.
Dat is de houding van de armen van geest. Zij zijn zalig zegt Jezus, want zij zullen meer en meer van het koninkrijk van God zien.

Heer, ik ben Uw knecht, ik overdenk uw inzettingen - ik wil er over nadenken en ze toepassen in m'n leven; de weg gaan die U wijst.
Is dat uw / jouw houding? Dat is volgens Psalm 119 de basishouding van wedergeboren christenen. Nu kunt u nagaan of u zo iemand bent. Psalm 119 houdt ons een spiegel voor. Ben ik zo iemand? Herken ik me in deze psalm?

Psalm 119 is een trainingslied. Het wil ons oefenen om radicaal te zijn in de keus voor God - in het 'gaan voor God'. Natuurlijk, dankzij de kracht die God geeft door zijn Geest. Maar grijpt u die kracht ook?
Psalm 119 leert je heel eenvoudig hoe je dat doet.
Versterk jezelf in die keus door in je gebeden die keus te bevestigen naar God toe. Ja, ook door te bidden met verzen 23-24 [ Lezen: Psalm 119: 23-24 ]
Ja, Here, ik wil radicaal voor U kiezen, ook als het moeilijk wordt.

Wie zich oefent met Psalm 119, zal ontvangen en Gods wonderlijke wijsheid en zegen al meer gaan kennen en beleven.
Ja, God zelf wordt al meer je Adviseur - Hij, de God van hemel en aarde. Dan kun je wat verwachten; dan ga je wat beleven. En reken maar dat je er meer en meer plezier aan zult krijgen. Zijn woorden worden jouw verlustiging, bron van vreugde; ja een bron van levend water. Doordat de Heilige Geest je al voller maakt; vol van God en gek op Gods wet, op het wandelen met Hem.

Gebruik dit oefengebed wat God ons geeft in Psalm 119. Eén thema op 22 variaties - stuk voor stuk goed te gebruiken. 22 dagen elke dag een stukje overdenken en dan ook zelf zo bidden.

Dan train je jezelf in het geloof - of beter: dan laat je Gods Geest toe jou te trainen in het leven als gelovige. Het wonder van de wedergeboorte wordt meer en meer levende werkelijkheid, herkenbaar voor jezelf en anderen.
Als dat ons samenleven en samenwerken al meer gaat beheersen, ja heel het gemeenteleven - dan mag je veel verwachten. Ja, dan wordt onze gemeente al meer onze verlustiging en onze adviseur. Want God zelf woont dan in ons midden en zal ons bezielen, al sterker, al sterker.

Amen.


Laten we zo nu met elkaar Psalm 119: 17-24 tot ons gebed maken.

[ Bidden van verzen 17-24 in de 'wij-vorm'; zie bijvoorbeeld het gebed hieronder; zelf aanvullen waar nodig ]

Gebed 2

(verzen 17-24 in de wij-vorm):

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar