Jozua en Kaleb (Deel 2: Bidden voor afhakers?)

Thema: Bidden voor afhakers?
Tekst: Numeri 14: 13-19
Tekstgedeelte(n):

Numeri 14: 10-38

Door: B. van Veen (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Lisse-Voorschoten)
Gehouden te: Lisse op 23 juli 2000; Gramsbergen op 30 juli 2000; Voorschoten op 6 augustus 2000
Opmerking RJCV: Deel 1 kan zelfstandig gelezen worden; Deel 2 en Deel 3 in volgorde en als onderdeel van de prekenserie:
Jozua en Kaleb - 1: Durf je nog?,
Jozua en Kaleb - 2: Bidden voor afhakers?,
Jozua en Kaleb - 3: Leven uit vergeving kan alleen als je leert wat zonde is.
Extra: Inleiding op de prekenserie: Jozua en Kaleb.

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 90: 1-2
(Morgendienst: Wet)
(Morgendienst: Ps. 90: 7-8)
Gebed
Lezen: Numeri 14: 10-38
Ps. 74: 1-2
Tekst: Numeri 14: 13-19
Preek
Ps. 73: 1, 8-9
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis: Gez. 4)
Gebed
Gez. 39: 3-6
Zegen

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gelovigen kunnen afhaken. Dat is een harde werkelijkheid. God geeft geloof en als Hij dat niet doet, dan houdt het toch gewoon op? Wij kunnen aan anderen het geloof niet geven. Dat is helemaal waar. Maar is dat het enige?

We staan stil bij een gebed van Mozes op een heel bijzonder moment. God is van plan het volk antwoord te geven op wat het gevraagd heeft en dan wel heel radicaal. Het volk heeft gezegd: wij willen niet meer met U leven, onder een andere leider gaan we liever terug naar de slavernij. Goed, zegt God, je kunt krijgen wat je wilt. Vergis je niet, wil je zonder mij leven, dan heb je geen leven meer.

Mozes kiest ervoor om toch te bidden Zo'n voorbede kan vragen oproepen. Kan God zijn plannen wijzigen? Misschien hebben wij ook wel eens een noodlotgevoel. Het komt toch zoals het komt. Wat we meemaken zal God wel zo bedoeld hebben. Daar kun je niets aan veranderen. Dit gebed, en ook andere gebeden in de bijbel maken iets heel anders duidelijk.

God luistert naar het gebed en reageert er op. Hier wijzigt Hij zijn plan. En je kunt zeggen: ja, God wist van te voren al hoe hij verder zou gaan met zijn volk. Best mogelijk dat God dat wist. God weet alles. Maar daar wordt hier geen aandacht voor gevraagd.

Het klinkt haast onvoorstelbaar, dat God gevoelig is voor argumenten van ons. In een hopeloze situatie bidt Mozes toch voor het volk. Heeft bidden voor anderen, voor hen die verloren dreigen te gaan, zin? Nou en of!

God vragen om redding van wie niet gered lijkt te willen worden, heeft zin

  1. In dat gebed staat de eer van God bovenaan
  2. In dat gebed is Gods vergeving de basis

1. In dat gebed staat de eer van God bovenaan

Mozes krijgt de kans van zijn leven, opnieuw. Wat hier gebeurt, doet denken aan wat er gebeurde toen het volk nog bij de berg Horeb was. Het volk is een gouden kalf gaan aanbidden. God wil met deze mensen niet meer verder.

Zou Mozes dat volk niet spuugzat zijn? Wat zou jij doen met zo'n aanbod? In een klap af zijn van iedereen waar je alleen maar last van hebt?

God biedt Mozes aan niet alleen de boel eens flink op te ruimen, maar ook om met Hem opnieuw te beginnen. Mozes het begin van een nieuw volk. Mozes, stamvader van het volk van God. Een volk dat zelfs van groter gewicht mag zijn dan het volk van dat moment. Dat is toch geweldig. Zijn naam zou klinken! Wie zou dat niet willen. Wij vinden het toch ook belangrijk hoe met onze naam wordt omgegaan. Als jouw naam op een positieve manier klinkt, dan doet je dat toch goed.

Mozes' naam in het rijtje met de naam van Abraham. Wat doet Mozes? Hij steekt zijn handen niet uit om dat aanbod aan te nemen. Hij vouwt zijn handen. Hij gaat bidden, bidden voor die mensen die hem daarnet bijna van het leven hadden beroofd. Het lijkt op wat er later zal gebeuren als Jezus aan het kruis hangt. Hij bidt voor diegenen die bezig zijn Hem van het leven te beroven. Het lijkt op wat Jezus' leerling Stefanus zal doen als hij bidt voor diegenen die hem doodgooien met stenen.

Mozes bidt - voor het volk? Ja, maar let goed op. Hij bidt eigenlijk in de eerste plaats voor God. Het gaat hem om de eer van God! Het volk schuift even naar de zijlijn. Mozes ziet andere mensen die toekijken. Ogen vanuit Egypte. Ogen vanuit Kanaän. Er wordt gelet op dit volk, dit volk dat zulke bijzondere dingen meemaakt.

Op wonderlijke wijze dwars door een zee gebracht, waarbij vervolgens de Farao van Egypte door diezelfde zee werd uitgeschakeld. Veertig jaar later zullen volken in Kanaän daar nog over praten. Lees maar het verhaal van Rachab, die vertelt dat de mensen doodsbang zijn, vanwege dat nieuwsbericht van veertig jaar geleden (Jozua 2: 10-11). Doodsbang voor de God die het volk helpt. Die ook zo bijzonder aanwezig is. Die geheimzinnige wolk, die er steeds bij is, die overdag de weg wijst en 's nachts licht geeft, die wolk die God zo dichtbij brengt, dat het volk oog in oog met Hem mag zijn.

Naar Hem wordt gekeken. Wat gaat die God doen. Hij lijkt niet tegen te houden. Zou Hij het volhouden? Zou Hij in Kanaän net zo machtig zijn als in Egypte?

En als nu al die mensen van Gods volk door de pest omkomen in de woestijn. Wat zal het gevolg zijn? Die God slacht zijn eigen volk af, zou honend geroepen worden. Goed, dat zouden anderen kunnen roepen. Maar God is toch niet afhankelijk van hun oordeel? Misschien hebben zij wel heel verkeerde gedachten. Ze hebben het gewoon niet begrepen. Ze denken misschien dat God automatisch aan zijn volk verbonden is, hoe dat volk zich verder ook gedraagt.

Doet de indruk die anderen krijgen van God ertoe? Zien we in het Oude Testament niet dat God zich vooral bezig houdt met Israël, dat Hij alleen met dat volk een bijzonder contact heeft? Dat is niet het hele verhaal.

God heeft inderdaad gekozen om een bijzondere band, een verbond te hebben met Abraham en zijn kinderen. Zou hij het hele volk laten omkomen en met Mozes verder gaan, dan zou die band er in principe nog steeds zijn.

Maar op het moment dat God Abraham kiest, laat Hij al horen dat Hij de hele wereld op het oog heeft. Hij zegt: "met U zullen alle volken van de aarde gezegend zijn" (Genesis 12: 3). In heel de bijbel zie je dat ook andere volken er voor God zeker toe doen. Uiteindelijk heeft Hij recht op alle eer, ook van volken die nog weinig van Hem weten.

Wat anderen zien van God via diegenen die Hem beter mogen kennen, doet er toe. Juist vandaag. God roept mensen uit alle volken om samen zijn volk te vormen. Jezus heeft gezegd dat zijn volgelingen mogen zijn als een stad op een berg (Matteüs 5: 15), op een afstand zichtbaar als een veilige plaats. Zij mogen lichtdragers zijn, in een donkere wereld een aantrekkelijke lamp vormen. Jezus zegt het zo: (Matteüs 5: 16) "Laat zo uw licht schijnen voor de mensen, opdat zij uw goede werken zien en uw Vader die in de hemelen is verheerlijken."

God moet alle eer krijgen! Nog meer beelden zouden aan te halen zijn, zoals lichtende sterren (Filippenzen 2: 15), een leesbare brief (2 Korintiërs 3: 3), beelden die duidelijk maken dat wij iets mogen betekenen voor anderen. Want God heeft nog meer mensen op het oog. Dat weten we natuurlijk wel. Maar welke rol speelt dat in ons denken? Zijn we niet heel snel met alleen ons eigen kringetje, ons persoonlijk behoud alleen bezig?

Het beschamende op het moment van Mozes' bidden, is dat er bij andere volken meer ontzag lijkt te zijn voor God, dan bij zijn eigen volk. Egypte trilt nog na, Kanaän begint al te zweten, bij de gedachte aan die machtige God. En Israël? Op dat moment is bij de meerderheid het eren van God, het onder de indruk zijn van Hem ver te zoeken. Laat dat respect voor U bij anderen mogen blijven, roept Mozes. U hebt recht op alle eer. Het gaat om U.

Hoe is dat voor jou? De eerste les die we hier mogen leren is: laat in jouw bidden God alle eer krijgen. Wij kunnen graag willen dat alles gaat zoals wij dat graag zien, wij kunnen ook zo bidden voor anderen. Maar waarom gaat het in dat gebed? Om die anderen? Of gaat het daarin ook om God?

Ook Mozes was een mens. De keus voor de eer van God, was er bij hem ook niet altijd. Op een heel beslissend moment moest God hem er op wijzen dat hij Hem niet geheiligd had, niet de eer gegeven waar God recht op heeft. Voor Mozes had dat ernstige gevolgen, hij mocht het beloofde land niet in.

Er is er maar een die het tot het einde heeft volgehouden God alle eer te geven. Dat is Hij die ons leerde ons gebed te beginnen met God alle eer te geven. Uw naam worde geheiligd, Uw koninkrijk kome, Uw wil geschiede. U bovenaan!

Dat hield Hij vol tot zijn dood, de enige echte Zoon van God, Jezus Christus. Weet je wat zo bijzonder is? Hij is blijvend aan het bidden voor anderen! Hij bidt op dit moment voor u en voor jou. Wist je dat? Hij is in de hemel om voor ons te pleiten (Romeinen 8: 34). Hij bidt voor je. Wie weet voor wie uit je omgeving Hij allemaal bidt.

Dat mag voor jou ook bemoediging zijn om te bidden voor diegenen die menselijk gezien niet te bekeren lijken, die wij misschien hebben opgegeven. Zou Gods eer hier ook niet in geding zijn? Zou een omkeer die wij onmogelijk houden, niet bewondering voor God kunnen wekken, de aandacht voor God kunnen trekken?

2. In dat gebed is Gods vergeving de basis

Mozes beseft dat God helemaal in zijn recht staat. Als het volk gewoon eigenwijs de verkeerde kant op wil, dan mag God zeggen: en nu is het afgelopen! Maar Mozes weet nog meer. Hij heeft inmiddels ervaring. God is zo bijzonder! Eens heeft Mozes gevraagd of Hij God mocht zien. God belooft vlakbij te komen en zijn naam uit te roepen. (Exodus 34: 5-7) "En de Here daalde neder in een wolk, stelde Zich daar bij hem en riep de naam des Heren uit. De Here ging aan hem voorbij en riep: Here, Here, God, barmhartig en genadig, lankmoedig, groot van goedertierenheid en trouw, Die goedertierenheid bestendigt aan duizenden, die ongerechtigheid, overtreding en zonde vergeeft; maar [de] [schuldige] houdt Hij zeker niet onschuldig, de ongerechtigheid der vaderen bezoekende aan kinderen en kindskinderen, aan het derde en vierde geslacht."

Wonderlijke naam, hè? Ja, God vertelt wie Hij is, hoe Hij is. Aan dat moment lijkt Mozes hier te herinneren. In zijn weergave van wat God heeft gezegd is hij nog wat uitgebreider dan wat toen klonk. En wat straalt hier zo in het vers? Woorden die de goedheid, de liefde van God uitdrukken, ze rollen als het ware over elkaar heen. Gods goedheid is niet in een woord samen te vatten. Hij is meer en veel meer. Meer dan wij hebben verdiend, veel meer dan wij ons kunnen voorstellen.

Hij is een God die niet onbewogen staat toe te kijken. Bij Hem bestaat vergeving. Weet je wat dat is? Je kunt er zo maar te makkelijk over denken. Vergeving, dat is dat er iets heel grondig mag worden opgeruimd. God heeft zich al vroeg zo bekend gemaakt, als de God die vergeven kan.

Mozes vergeet niet in zijn gebed te noemen dat God inmiddels keer op keer in de woestijn vergevend heeft gehandeld. Zoals gezegd is het niet de eerste keer dat God op het punt staat met het hele volk af te rekenen. Keer op keer liet God zien: ik ga weer met jullie verder, ik ga toch met jullie mee, jullie mogen mijn volk zijn. Er bestaat vergeving. Dat wil zeggen: God houdt van zijn kant, de weg naar Hem open.

Vergeving is er niet zomaar. God liet zijn volk ook via bepaalde gebruiken, via de offerdienst zien dat vergeving wel iets kost. Duizenden dieren zijn geslacht en geofferd. Elke dag steeg er rook omhoog, elke dag vloeide er bloed. Bloed dat liet zien: vergeving is kostbaar, vergeving kost leven.

Dat koste de mensen dieren. De mensen? Wie gaf die dieren aan hen? Wie zorgde voor een gezonde veestapel bij het volk? Daarvoor zorgt God. In Psalm 50 zegt Hij dat alle dieren al van Hem zijn. Vergeving wordt betaald door God.

Wist Mozes wat het God uiteindelijk zou gaan kosten? Op dat moment waarschijnlijk niet. Later wel. Later? Ja, na zijn sterven hier op aarde. Meer dan duizend jaar later is Mozes even terug. Dan staat hij op een bergtop in levende lijve te praten met Jezus. Petrus, Jakobus en Johannes hebben het met eigen ogen gezien. Ze konden hun ogen niet geloven. Waarover hadden Mozes en ook Elia, een andere profeet uit het Oude Testament het? Over Jezus' lijden en sterven, over zijn offer, de grote prijs voor de vergeving.

Bij God bestaat vergeving, vergis je niet wat Hem dat heeft gekost. Hij gaf zijn eigen Zoon. Jezus gaf zijn bloed. Vergis je niet in wat vergeving waard is.

Wat betekent vergeving eigenlijk? Dat alles weer helemaal goed is? Ja en nee. In het gebed van Mozes valt iets op: vergeving en straf sluiten elkaar niet uit. Nadrukkelijk noemt hij nog eens dat met God niet te spotten valt. Zonden van vaderen bezoekt hij aan kinderen. Dat wil zeggen dat als jij dezelfde zonden begaat als je vader, omdat je het verkeerde voorbeeld kreeg, je daarmee geen excuus hebt. God neemt zonden van iedereen even serieus. Ook gevolgen van zonden zijn serieus.

Het kan zijn dat na vergeving, er nog gevolgen van straf, van vloek zijn, er nog leed is dat niet verdwenen is. God laat zo meteen een straf volgen, wel een heel andere straf dan Hij eerst van plan was. In de preek over het vervolg wil ik daar meer over zeggen.

Wat betekent het om vergeving te krijgen? Wil jij vergeving? Wat wil je als mens? In de vorige preek merkte ik op dat eigenlijk geen weldenkend mens nee zou willen zeggen tegen de toekomst die God beloofd. Een prachtige wereld. En toch haken er zoveel af, of gaan mensen helemaal niet op weg naar dat Koninkrijk.

Je kunt bij God willen horen uit eigen belang. Dat klinkt misschien een beetje vreemd. Maar je kunt vooral uitzijn op voordeel voor jezelf, christen-zijn als een soort garantie beschouwen voor straks, een soort levensverzekering. Tot de polisvoorwaarden behoort dat je wel eens naar de kerk gaat en bidt, prima toch. Als ik daarmee meer succes heb, misschien ook vandaag, dan is dat mooi meegenomen.

Er zijn mensen die afhaken uit teleurstelling, omdat God hun hier niet geeft wat ze willen. Dat geloof heeft dus ook geen zin. Want ik schiet er niets mee op. Die houding trof je zeker aan bij velen in het volk Israël van dat moment. Vooral bezig zijn met je eigen behoeften.

Is dat geloven? God zoekt vertrouwen. God wil echt met je leven. Hij is niet de leverancier die je wel even de boodschappen op de stoep bezorgd. Hij is de God die bij je binnen wil komen, bij je wil wonen zelfs, echt contact met je hebben. Een heel belangrijk woord daarvoor in de bijbel is wat ik al eerder noemde: verbond, een echte, hechte band.

Weet je wat vergeving betekent? Dat die band er weer is, dat je werkelijk met God verbonden mag zijn. En dat is niet altijd aan de buitenkant te zien. Er zijn mensen die leven uit de vergeving en voor het oog een vreselijk leven hebben, een dodelijke ziekte krijgen, een ernstige handicap hebben en door de ene na de andere klap getroffen worden. Toch kennen zij dat kostbare contact met God, dankzij vergeving.

Vergeving, is het allereerste wat nodig is! Dat maakte Jezus duidelijk toen een ernstig gehandicapte man bij Hem werd gebracht. Hij kon niet lopen, maar had gelukkig vrienden. Die brachten hem bij Jezus. Bijna ging het feest niet door, want er was zoveel publiek, dat er geen doorkomen aan was.

De vrienden besloten toen de man door een gat in het dak bij Jezus te brengen. Jezus ziet al die inspanningen, hij ziet de enorme verwachting in de ogen van de vrienden. Wat is het eerste dat Hij dan zegt. Nou, jij hebt wel twee gezonde benen verdiend. Jij bent het waard. Nee, dat zegt Jezus niet. Het eerste dat Hij zegt is: je zonden zijn je vergeven! Lag die verlamde daar nu op te wachten?

Je kunt gezonde benen hebben, daar kun je een eind mee komen in dit leven, maar je wandelt er niet het eeuwige leven mee binnen. Je kunt gezonde handen hebben, maar daarmee kun je jezelf niet de hemel in werken. Jezus heeft zelfs gezegd dat je met een volkomen gezond lichaam, kunt belanden in de hel!

Vergeving doet iets anders met je leven, vergeving zet de poort open naar God. Straks, na dit leven, maar ook vandaag al. Jij mag binnenwandelen bij God. Nu, op dit moment, zo meteen als we gaan bidden, straks als je onderweg bent. Gewoon binnenkomen. Belangrijk is natuurlijk wel dat je dat ook doet, dat jij naar binnen gaat door die poort, dat jij aan God laat weten: ik wil niet langer leven in zonden, ik wil uw geschenk van vergeving graag! God biedt vergeving aan, daar mag je uit leven. Als je dat doet, dan heeft jouw leven een heel sterke basis, hoe zwak jij als mens je ook voelt.

Het volk zal een straf krijgen, zeker. Die straf is niet niets. In het Nieuwe Testament zal er waarschuwend naar terug gekeken worden. Hun lijken vielen in de woestijn! Dat was waar ze om gevraagd hadden, dat was wat ze kregen. Maar dat was niet alles.

Tegelijk heeft God hen niet opgegeven. Voordat Hij de straf aankondigt is het eerste wat Hij zegt tegen voorbidder Mozes: Op uw bede schenk ik vergeving. Er bestaat vergeving! God kan dat ook geven aan diegene waar jij voor bidt. En dan kan het gebeuren dat iemand na jaren opeens zich omkeert naar God en die vergeving aanneemt.

Laten wij zo ook niet ophouden te bidden. God kan mensen behouden, die wij als verloren beschouwen. Bidt maar voor hen, en laat het daarin mogen gaan allereerst om de eer van God en blijf ook zelf onder de indruk van het wonder van zijn vergeving.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar