De bergrede (Deel 2: Christus leert ons de overgave aan zijn koninkrijk)

Thema: Christus leert ons de overgave aan zijn koninkrijk
Tekst: Matteüs 6: 33
Tekstgedeelte(n): Matteüs 6
Door: Ds. R.M. Meijer (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Hoogezand-Sappemeer)
Gehouden te: Beilen op 1 februari 1998
Hooghalen op 8 februari 1998
Opmerking RJCV: De preken uit de prekenserie over de bergrede zijn afzonderlijk van de andere delen te lezen. De serie bestaat uit: Mat05v48 (Deel 1), Mat06v33 (Deel 2), Mat07v13 (Deel 3).

Aanwijzingen voor de Liturgie

  1. Ps. 97: 1
  2. Ps. 97: 3-5
  3. Matteüs 6
  4. Gez. 5: 3, 9
  5. Collecte
  6. Matteüs 6: 33
  7. Ps. 103: 1, 5
  8. Ps. 103: 9

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes,

Er komt een dag waarop je de beslissing moet nemen. Waarop je alle dingen van je leven gezien hebt. De mooie dingen, de moeilijke dingen. Er komt een dag waarop je de balans moet opmaken. Waar gaat het nu uiteindelijk om in mijn leven? Wat is het doel ervan? Wat is nou echt het belangrijkst in mijn leven?

En wanneer het om die vraag gaat, dan zijn er heel veel dingen die aan ons voorbij trekken. Wat is het allerbelangrijkst in mijn leven? Soms kom je die vraag tegen in een Tv-show of in een radioprogramma: "Als jouw huis in brand zou vliegen, en je hebt nog maar de tijd om één ding uit de vlammen te redden, wat zal dat dan zijn?"

Zijn het je persoonlijke spullen, je dagboeken, je fotoalbums? Is het je geld, of zijn het je waardepapieren? Of is het dat ene schilderij aan de wand, waar je zo aan gehecht bent? Zet het maar eens even zo snel op een rijtje.

Wanneer de Here Jezus hier in het gedeelte van de Bergrede dat we vandaag voor ons hebben, broeders en zusters, jongens en meisjes, deze woorden zegt: "Zoek eerst het koninkrijk van God, en zijn gerechtigheid", dan komt het er voor ons op aan. We hebben een poosje terug al stil gestaan bij de grondwet die de Here Jezus in ons leven legt voor zijn koninkrijk. Volmaakt zijn. Leven met heel je hart voor God. Met alles wat in je is. En vandaag komt eigenlijk de vraag op ons af: wat is dat leven voor de Here ons nu echt waard? Op welke plaats staat dat in ons leven? Is het leven voor God, echt helemaal, consequent, het allerbelangrijkst in ons leven? Of is ons hart uiteindelijk vol van andere dingen? Wees maar eens eerlijk, wat schiet u het eerste te binnen wanneer zo'n vraag op u af komt: wat zou jij in ieder geval willen redden uit die brand in je leven? Is dat echt helemaal het leven met God, of is het leven in geloof soms bij ons toch ook een beetje de buitenkant? Het gaat de Here Jezus Christus in ons leven om ons hart voor Hem, helemaal. Die grondwet van zijn koninkrijk vanuit Matteüs 5. Die grondwet leerde Hij ons toen, en het evangelie vanuit de tekst van vanmorgen sluit daar op aan:

Christus leert ons de overgave aan zijn koninkrijk

We letten op:

  1. De reden voor die overgave
  2. De reikwijdte van die overgave
  3. De toegift bij die overgave

1. De reden voor die overgave

Een tijdje terug, jongens en meisjes, stond er hoog in de hitparade dat liedje, je kent het misschien wel, want het wordt soms nog wel eens gedraaid voor de radio: 'Don't worry, be happy'. Er zat iets van Reggae in, en het was een liedje waarop je lekker kalm mee kon deinen. Don't worry, be happy. Wanneer ik de inhoud in het Nederlands weergeef: maak je vooral niet druk, maar wees gelukkig. Blijf kalm, en sudder maar gewoon door in je leven. Een liedje dat zich verzette tegen alle drukte die mensen kunnen maken. Mensen die van hot naar her vliegen met hun auto's en in hun files. Mensen die zich vreselijk druk kunnen maken om allerlei dingen die er gebeuren in het milieu of in de politiek. En de bedoeling van dat liedje is dan: 'kom op, maak je niet zo druk. Alles komt wel zoals het komt...'

Wanneer je op het eerste gezicht kijkt, dan lijkt het haast alsof de Here Jezus in het gedeelte dat we vanmorgen in de kerk gelezen hebben, precies hetzelfde zegt: 'maak je toch niet zo druk om het zoeken naar steeds meer geld. Om het werken voor een steeds groter bedrijf, steeds luxere auto, steeds royaler huis. Maak je toch niet zo druk, want daar gaat de wereld kapot aan, en jouw leven erbij.' Alsof je zomaar de tekst van dat liedje in het Nieuwe Testament hoort. Nou, en dat er bepaalde overeenkomsten zijn, dat is vast. Dat er in beide boodschappen iets van rust op je af komt, dat is te merken.

Maar dat is dan ook alles. Want verder gaat de overeenkomst beslist niet. Wie alleen maar leeft in de boodschap van dat liedje op de radio, in de hitlijsten, ja, die vindt misschien wel een soort rust. Maar als het er goed op aankomt, is het niet meer dan de rust van een kist. De rust van de dood. Want het is de rust van deze wereld. 'Kom op, maak je niet zo druk. Er komt toch eens een einde aan. En of je nu rijk leeft, of arm, of je het nu goed hebt of niet, straks zijn we toch allemaal dood. En dan is het over en uit. In het graf zijn we allemaal gelijk. Maak je niet zo druk'. Als het er goed op aan komt, broeders en zusters, jongens en meisjes, dan is het niet meer dan een soort dof fatalisme. Neem het leven zoals het is, en zorg dat je er een beetje plezierig doorheen komt.

Maar wanneer de Here Jezus ons rust geeft in ons leven, wanneer Hij ons zicht geeft op de reden voor onze overgave aan zijn koninkrijk, eigenlijk aan Hemzelf, dan klinkt er een heel ander woord. Dan klinkt er een woord ook midden in een wereld waarin de één nog drukker is dan de ander. Wij kunnen wel denken dat het leven in onze tijd zo enorm druk is, en dat is misschien ook wel zo. Maar zo heel veel anders dan in de tijd zo'n tweeduizend jaar terug is het echt niet. Ook in de dagen van Matteüs holden de mensen hard. Hadden ze allemaal hun bezigheden, hun bedrijf, hun financiën, hun toekomst, hun gezin. En de een holde nog harder dan de ander.

En wat de Here Jezus dan zegt in de Bergrede, zoals we het zonet gelezen hebben, dat is heel opvallend. Hij zegt eigenlijk: 'Je ziet al die mensen hollen, zonder onderscheid. Hollen en draven voor de dingen van deze wereld. En als het er op aan komt, dan is er eigenlijk helemaal geen verschil tussen gelovigen en ongelovigen. Dan hollen de kerkmensen net zo hard voor hun nieuwe auto, voor hun goede baan, voor hun financieel succes, als dat de mensen buiten de kerk dat doen. Het zoeken van wie Christus kennen, verschilt nauwelijks van het zoeken van wie Christus niet kennen. Kijk maar eens naar je eigen leven...'

Maar is er dan geen Vader meer? Is er dan geen Vader in de hemel, over uw, over jouw leven, broeders en zusters, jongens en meisjes? Hollen wij net zo hard als de mensen die niet geloven, en dan voor de dingen van deze wereld -allemaal dingen die vergaan- omdat wij Vader uit het oog verliezen?

Hoofdstuk 6 van Matteüs; het slot is een heel troostvol gedeelte. Maar houdt het ons misschien vandaag ook de spiegel voor? De Here Jezus preekt, zeg maar in heel de Bergrede, zijn koninkrijk. De komst van zijn rijk en van zijn vrede in Hemzelf, de Heiland van de wereld. En wanneer Hij ons oproept tot overgave aan dat rijk, dan houdt Hij ons niet een of andere grote gok voor. Nee, dan geeft Hij ons een oproep met reden. Dan schudt Hij ons wakker met het evangelie dat er een Vader is. Een Vader die weet wat er in ons leven is. Die weet wat we nodig hebben, en hoe zeer we het nodig hebben. Een Vader die zorgt, elke dag.

'Don't worry, be happy', zingt de wereld. En wij zingen het soms zomaar mee. Maar uiteindelijk is het 't zingen van de heidenen. Nee, in dit geval misschien niet van heidenen die heel hard hollen. Maar meer het zingen van heidenen die steunen op het drijfzand van deze wereld. Die als het er goed op aan komt, niet méér zingen dan een soort doodslied. Want er is geen vloer, geen fundament onder hun leven. Er is in hun leven geen Vader die zorgt, al voordat zij zelf nog maar bedacht hebben wat er nodig is. Er is niet meer dan de leegte, de dodelijke leegte...

Is Vader er in uw leven? Is er in uw leven echt reden om u over te geven, helemaal aan de zaak van de Here Jezus Christus? Of móét u nog zo nodig: hollen, draven, file, opwinding? Omdat deze wereld u in beslag neemt?

Er is een reden. Er is álle reden om uzelf, om jezelf, jongens en meisjes te geven in het leven met de Heiland. Zijn koninkrijk. Want Vader is er, elke dag. En Híj zorgt, over uw, over jouw leven, wanneer je alles verwacht van Hem alleen.

2. De reikwijdte van die overgave

Wanneer er brand is in je huis, soms zomaar plotseling, dan heb je niet veel tijd meer om te bedenken wat je redden wilt. Worden het die fotoboeken, of wordt het die klok waar je zo aan gehecht bent? Tijd is er niet meer, en kiezen moet je nu, snel.

Wanneer je de tekst voor de preek van vandaag leest, dan zou je ook het gevoel kunnen krijgen dat je, om het zo te zeggen, een prioriteitenlijstje moet maken in je leven. Een lijstje, net als wanneer je op vakantie gaat, waarop je de dingen op een rij zet van belangrijkst naar steeds minder belangrijk, die mee moeten, je leven in. En voor die uitleg van de tekst is ook heel wat te zeggen. Maak de balans op, en zet eens op een rij wat het belangrijkst is voor jezelf. Het woordje -eerst- lijkt daar ook wel wat op te wijzen: zoek eerst het koninkrijk van God, en dan al die andere dingen. Zoals ouders dat tegen hun kinderen thuis kunnen zeggen -tenminste, ik hoop dat u dat nog wel eens zegt-: "Nu eerst je catechisatieles leren, eerst voorstudie maken voor de vereniging, en dan pas achter de computer". Eerst Gods koninkrijk zoeken, en daarna pas dat van jezelf.

En toch verstaan we de woorden van de Here Jezus dan niet goed vandaag. Want hoezeer we ook prioriteiten moeten stellen in ons leven, of om het iets gemakkelijker te zeggen: hoezeer we ook de belangrijkste dingen in ons leven voorop moeten zetten, wat het zwaarste is, het zwaarste laten wegen, toch is dat nèt niet helemaal wat de Here Jezus hier zegt in de tekst.

De Heiland zegt niet: eerst Gods koninkrijk zoeken, en daarna jouw eigen dingen. Nee, het 'eerst' in de tekst is kennelijk zo veelomvattend, dat er voor ander zoeken helemaal geen ruimte meer overblijft. Wanneer je de Here Jezus volgen wilt in je leven, wanneer je leven wilt met en vanuit Hem, dan gaat al je zoeken op in de dingen van zijn koninkrijk. Dan blijft er helemaal geen ruimte voor ander zoeken meer over.....

Zo vaak, broeders en zusters, worden ook wij weer in beslag genomen door de dingen van deze wereld. Door inkomen en leefgeld. Alleen al als ik kijk in mijn eigen leven. Ander werk binnenkort, een andere gemeente, nou ook ik ben best geïnteresseerd in het inkomen dat daaraan verbonden is. Ingepakt door het zoeken van deze wereld.

Zovaak zijn er allerlei dingen waar we mee bezig zijn. Niet alleen ons geld, maar hoe vaak neemt onze plaats tussen andere mensen ons in beslag. Houdt het ons diep bezig wat en hoe andere mensen al of niet van ons denken. Hoe vaak worden wij in beslag genomen door die nieuwtjes over anderen, door de roddels over anderen in de kerk. Hoe vaak staan onze kinderen op de eerste plaats in ons leven? 'Ja, de kerk, natuurlijk, en meeleven, en trouw zijn, maar je begrijpt toch wel dat m'n kinderen voor gaan.....?' Hoe vaak wordt ons zoeken in deze wereld door precies dezelfde dingen bepaald als het zoeken van hen die Christus niet kennen, hooguit bij ons met een soort christelijk sausje?

Ook bij mensen die God niet kennen is er onderscheid. Het één is belangrijker dan het andere. Ook bij niet-christenen zullen de kinderen in het gezin vast belangrijker zijn dan het reilen en zeilen van de voetbalclub. En is er misschien ook wel onderscheid in hoe belangrijk geld en inkomen wel of niet gevonden worden. Alle mensen stellen immers prioriteiten in hun leven.

Maar wanneer u goed kijkt vanmorgen in de tekst voor de preek, broeders en zusters, wanneer je even goed je ogen open doet, jongens en meisjes, dan zul je zien dat de reikwijdte van die overgave aan Gods koninkrijk, die overgave aan Christus, en het zoeken van Zijn gerechtigheid, dat die reikwijdte zo enorm groot is in ons leven, dat er helemaal geen ander zoeken meer over blijft. Het kan, wanneer we de Here Jezus horen vandaag, in ons leven niet langer zo zijn dat we de kerk op nummer één zetten in ons leven, in onze geldbesteding en in alles, en onze kinderen op nummer twee, en onze hobby's op nummer drie, en ons huis en onze auto op nummer vier. Nee, de reikwijdte van het zoeken van Gods koninkrijk in Jezus Christus gaat zo ver, dat er alleen maar een nummer één overblijft. En dat betekent dat woordje -eerst- hier. Eerst: als enige, of: boven alles.

Wie echt met heel zijn hart, met heel zijn ziel Jezus Christus zoekt, en de gerechtigheid van God door Hem, in de vergeving van al zijn zonden, die houdt helemaal geen ruimte meer over om te zoeken. Die is op, leeg. Christus alleen, dat is alles. Echt alles...

Durft u dat aan, broeders en zusters? Is die overgave er in jouw leven, jongens en meisjes. Echt alles loslaten, en maar Eén overhouden. Jezus Christus alleen? Hem zoeken, en zijn koninkrijk, echt zoeken vanuit je diepst verlangen, met alles wat in je is? Geef jezelf aan Hem. Want alleen dan is er echt leven.

3. De toegift bij die overgave

En dat is een hele klus. Ook een onmogelijke klus, denkt u nu misschien wel. 'De Here kan toch niet van mij vragen dat ik helemaal niet meer nadenk over geld en inkomen, over mijn dagelijks levensonderhoud. Er moet toch ook brood op de plank komen. En wat nog veel belangrijker is, m'n kinderen, hun school, hun hobby's hun toekomst. En wie zal dat betalen, straks? Nee, dat kan de Here toch niet bedoelen dat ik dat allemaal maar los laat, en als een soort overgeestelijk figuur Jezus alleen maar meer zie. Kom dominee, laten we wel met twee benen op de grond blijven staan.....'

Hebt u de tekst voor de preek van vandaag wel eens goed gelezen, broeders en zusters? Echt gelezen wat er staat? Wanneer het gaat over de overgave aan het koninkrijk van de Here Jezus, helemaal met huid en haar, zonder dat er ruimte overblijft voor het zoeken van ook maar iets anders, dan is er ook nog een toegift.

De Here Jezus noemt hier het zoeken van de heidenen. En zíj stellen prioriteiten. Kijk maar om u heen in de samenleving. Ze zoeken, dat wil zeggen dat ze zichzelf helemaal geven voor iets wat ze belangrijk vinden. Hun huis, hun kinderen, hun contacten. Daar gaan ze voor, echt helemaal. Dat is pas echt zoeken.

Voor dàt zoeken is in uw, in jouw leven geen ruimte meer over wanneer je echt Gods koninkrijk zoekt in je leven van elke dag. Maar het hoeft ook helemaal niet meer, zegt de Here Jezus. Ziet u dat wel in de tekst, broeders en zusters? U houdt de ruimte niet meer over om uw hart in beslag te laten nemen door de dingen van deze wereld. Maar dat hoeft ook niet langer, want God gééft ze u als toegift. En een toegift, daar kwam je eigenlijk niet om. Daar had je niet eens meer op gerekend. En toch kreeg je het.

Nou zo geeft de Here, onze Vader, die weet wat we nodig hebben, ons eten en drinken, onderdak en onderhoud. Voor wie Christus zoekt, en Gods koninkrijk, elke dag genoeg.

U hoeft niet langer te zoeken naar de dingen van deze wereld. Naar al die dingen waardoor het leven van ongelovigen soms zo barstens vol wordt. Uw leven is te geef. Te geef aan Gods koninkrijk, helemaal. En die toegift, die komt wel, als je het maar zien wilt. Geeft u uw leven maar gewoon in de dingen van elke dag aan de Here. Zijn koninkrijk in kerk en werk, op school en thuis. En al het andere? - nee, zoeken hoeft niet meer; open handen wel, om die toegift te ontvangen. Zo is God, onze God, voor ieder die leeft op de adem van zijn stem, in Christus' naam.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar