Vertrouwen in God

Thema: Vertrouwen in God is een levensstijl
Tekst: Lucas 12: 31-32
Tekstgedeelte(n): Lucas 12: 1-34
Door: Ds. J. Haveman (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Hattem-Noord)
Gehouden te: Wijnjewoude op 16 februari 2003 (i.v.m. Toerustingsweekend 2003); Roodeschool op 16 februari 2003
Extra: Preekbegeleider bij Vertrouwen in God

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 25: 1-2
Ps. 25: 6-7
Lezen: Lucas 12: 1-34
Ps. 103: 5-7
Tekst: Lucas 12: 31-32
Ps. 62:1, 4-6
Lied 473: 1-5, 9-10
Zegen

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Weet u het nog? Laatst was het weer raak: voor de derde keer binnen een jaar gebeurde er een ongeluk met een olietanker. Na de Prestige voor de kust van Spanje en de Tricolor voor die van België liep ook de Acushnet aan de grond in het Kattengat bij Denemarken. Met alle gevolgen voor het milieu. Want in plaats van aan tri color, denk je tegenwoordig - als het om tankers gaat - toch nog maar aan één: zwart!? Een dikke brei zwarte stookolie die als een doem komt aandrijven op de golven, die de vissen de adem beneemt en waarin allerlei vogels verstrikt raken...
Wat dat betreft kun je zeggen dat het onderwijs van onze Heer Jezus Christus wel heel ver van de praktijk van vandaag afligt. Let op de vogels - zij zaaien niet en maaien niet, zij hebben geen voorraadkamer of schuur, en toch voedt God ze. Wat klinkt dat heerlijk onbezorgd! Net zo'n idyllisch plaatje, als souvenir ingelijst aan de wand. Zo was het ooit ja, misschien in Jezus dagen, maar zo is het nu niet meer. En hoeveel aardolie is er tegenwoordig niet nodig om onze welvaart te laten toenemen, voor de vele kilometers asfalt? Let op de leliën, hoe zij spinnen noch weven, en Ik zeg u dat zelfs Salomo in al zijn heerlijkheid niet bekleed was als een van deze. Maar waar vind je tegenwoordig nog leliën? Grote kans dat je niet eens weet hoe die eruit zien. En alles wat spontaan aan geur en kleur de kop op steekt, wordt als onkruid vakkundig weggespoten of afgemaaid. En om wat nog echt natuur mag zijn zetten we een hek, en er komt een bankje bij, met een prullenbak en een bordje: 'laat niet als dank...'

Nee, het is heel mooi hoor, die voorbeelden van de Here Jezus, maar het past echt in het beeld dat we toch al van de bijbel hadden: niet meer van deze tijd... En je moet met de tijd mee want anders kun je het helemaal wel vergeten. Zeker nu de economie inzakt, grote bedrijven miljarden euro's verliezen, de situatie rond Irak, de werkloosheid toeneemt en we allemaal zullen moeten bezuinigen. Zorgen genoeg dus!

Ja, en nu wordt het helemaal mooi, want nou zegt Jezus ook nog dat je je geen zorgen moet maken. Ik zeg u: wees niet bezorgd... Maar hoe kan dat nou, als je alles om je heen ziet!? Daar ben je toch mee begaan? Dat gaat je toch aan het hart? Dat kun je toch niet in pure onverschilligheid langs je heen laten glijden? Is dát christelijk dan?

Het thema van deze preek is:

Vertrouwen in God is een levensstijl

Hoe zit dat, broeders en zusters - mag je niet bezorgd zijn? Als je als mens ergens voor verantwoordelijk bent en wilt zijn, dan hoort daar toch bij dat je je ook bezorgd kunt maken!?
De Here Jezus verbiedt ons niet om zorgzaam te zijn, om ergens zorgen over te hebben of ergens voor te zorgen. Juist de voorbeelden uit de natuur die Hij gebruikt laten dat zien. Want denkt u nou echt dat een vogel er niet zelf op uit moet om eten te zoeken? Hij kan heus niet de hele dag in z'n nest blijven liggen, het komt hem echt niet aanwaaien. Hetzelfde geldt voor een bloem. Hoeveel energie stroomt er niet door al die nerven; levenssappen en water worden aan de grond onttrokken en zonlicht en warmte aan de hemel. Nee, het is echt niet zo dat onze Heiland hier een pleidooi voert voor luiheid of onverschilligheid. Wie niet werkt zal ook niet eten... staat ergens anders in de bijbel. En dat is dan niet zozeer een morele wet als wel een logische wetmatigheid. Als een student de hele dag op bed blijft liggen, en nooit een college bezoekt of een boek inkijkt, dan kan hij z'n bul wel vergeten (en terecht!). Als een boer in het voorjaar niet zaait, dan hoeft hij echt niet te denken dat hij in het najaar wel kan maaien. En daarom moeten studenten studeren en college volgen en nadenken en scripties maken. En daarom moeten boeren gewassen zaaien en hun land bewerken en hun boekhouding bijhouden en dure machines kopen. En dat studenten en boeren het daar wel eens moeilijk mee hebben, dat is begrijpelijk, en ook niet erg, en het wordt al helemaal niet verboden.

Waar het de Here om gaat is, dat we niet in onze zorgen op- of ten ondergaan. Ze moeten niet onze hele leven gaan beheersen en bepalen. Daarom zeg Ik u: wees niet bezorgd over uw leven - wat gij zult eten of drinken, of over uw lichaam - waarmee ge het zult kleden. Kijk, en daarmee komt het al een stuk dichter bij ons huis. Want daar noemt Hij zo wat. We hebben allemaal elke dag ons eten en drinken nodig. En we leven in de gelukkige omstandigheid dat het aan deze kant van de aardbol nog behoorlijk voorradig is. Maar je zult maar in Afrika wonen... Wat een struggle for live kan daar de zorg voor eten en drinken zijn. Oké, maar heeft dat er ook niet mee te maken dat het bij óns soms wel lijkt te draaien om eten en drinken? Wat een luxe, wat een variëteit, wat een aandacht voor eten en drinken. Er zijn mensen die aan weinig anders kunnen denken dan aan wat er 's avonds op hun bord ligt. En dan nog zoiets: kleding. 'Wat zullen we nou eens aantrekken?', vragen we ons af bij de uitpuilende klerenkast. 'Waarmee kan ik nu eens indruk maken', want kleren maken de man, nietwaar? Je moet er wel elegant uitzien, de kleren moeten je niet te dik of te lang of te kort maken. 'Dit staat u perfect!' En je kunt gelukkig gaan slapen, want je hebt je doel bereikt. Eerder noemde Jezus al het geld, de materiele goederen, onze schatten op aarde. Wat kun je met geld niet doen? Geld geeft macht en invloed: 'als ze niet doen wat ik wil, dan betaal ik gewoon niet meer...' Alles is te koop met geld, ook geluk - denken we nog steeds. Uit onderzoek is gebleken dat tweederde van de orthodoxe christenen (en daar schijnen wij ook bij te horen) de verleiding niet kan weerstaan zo nu en dan een gokje te wagen in één of andere loterij - uiteraard wel voor Het Goede Doel...
Eten en drinken, kleding, geld - het kan een obsessie worden. Vrouwen in Amerika bijvoorbeeld worden er overspannen van en krijgen allerlei psychische problemen omdat ze niet onder willen doen voor de buren. Materialisme, consumentisme - heeft het onze samenleving, heeft het ook ons zelf niet in z'n greep? (Waar praten wij over op onze feestjes en visites?) Nooit tevreden welvaartsmens - ik wil meer, meer, meer! En zijn we zo geen slaven geworden van geld en goed? En mensen die voor zulke dingen leven zijn altijd bezorgd; ze zijn bang dat ze niet zo goed zijn of niet zoveel hebben als een ander; ze zijn bang dat ze zullen verliezen wat ze hebben. Je voelt je niet veilig, want je hebt steeds het idee dat een ander het van je af zal pakken. Je durft niemand meer vertrouwen. Alles verliezen waarvoor je leeft - daar wordt je toch ook benauwd van! Als eten en drinken en kleding en geld alles voor je is, het doel waarvoor je leeft, dan zul je nooit gelukkig worden, dan zul je nooit rust en vrede en voldoening kennen.

En daarom is het zo goed dat de Here Jezus ons even stil zet. Hij ziet al die schapen rusteloos achter van alles en nog wat aanlopen, en Hij is met ontferming bewogen. Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven. Al dat gejakker, al die stress - wat schiet je er mee op? Kun je je leven er een centimeter mee rekken? Het leven is toch meer dan het voedsel en het lichaam meer dan de kleding? Dat is een vraag om eens goed over na te denken: waar leef je eigenlijk voor? Ja - wat is het doel van jouw leven? Toch niet alleen eten en drinken en vrolijk zijn, want morgen sterven wij!? Toch niet alleen maar de vraag 'wat zal ik nu eens aan trekken?' Je wilt toch ook dat je leven zin heeft, betekenis, tot z'n recht komt? Je wilt toch ook gelukkig zijn, vrede kennen in je hart, toekomstperspectief hebben? Maar waarom dan al die drukte, al die aandacht en zorg en slapeloze nachten en chagrijn om eten, drinken en kleding? Kijk eens naar de vogels en de bloemen.

In feite gaat het hier om vertrouwen. Waarom ben je hier op aarde? Waarom heeft God je geschapen en een plekje gegeven in zijn grote schepping? Was dat een vergissing? Een ongelukje, een grap? Nee toch!? Alleen al dat we nu leven en ademen en zijn, laat zien dat de Here dat zo gewild en besloten heeft. Het leven is een cadeau van God. Uniek. Schitterend. Gaaf. Jouw leven, jij zoals je bent, jij bent voor Hem zó kostbaar, zó waardevol! En denk je nou echt, dat als God je het machtige geschenk van het leven geeft, dat Hij dan ook niet voor dat leven van jou zal zorgen en het in stand houden!?

Vertrouwen dat God wel voor je zorgt - is dat niet een beetje al te makkelijk? Is dat niet kinderlijk naïef? In zekere zin wel; maar worden we daar ook niet toe opgeroepen: geloven als een kind, vertrouwen als een kind? Ik vind dat altijd prachtig om te horen en te zien hoe kinderen in het leven staan. Ze hebben wel zo hun vragen, en ze kunnen ook wel hun eigen zorgen hebben, maar ze hebben toch ook altijd zoiets van: God zorgt voor mij - en ze gaan rustig en onbekommerd spelen. Dát vertrouwen, die overgave, dat moesten grote mensen ook wat meer hebben. En hebben we daar niet alle reden voor? Wij zijn toch ook allemaal kinderen? Kinderen van Vader!?
De Here Jezus noemt dat woord hier ook opeens: 'uw Vader'. ...Maar uw Vader weet dat u deze dingen nodig hebt... En dat is niet toevallig. Want juist als het over vertrouwen gaat, is dat woord Vader zo ontzettend veelzeggend. Want een goede vader houdt van zijn kinderen, en heeft alles voor ze over. Ik heb een keer gezien dat bij opgravingen in Pompei, een stadje dat eeuwen geleden helemaal door een dikke laag lava van de vulkaan Vesuvius werd bedolven, het lichaam is gevonden van een vader en een kind. En de manier waarop is ontroerend: met zijn eigen lichaam beschermend over zijn kind wilde die vader de plotselinge lavastroom tegenhouden. Om voor eeuwig versteend te zijn als toonbeeld van vaderliefde... Zoals een vader liefdevol zijn armen slaat om zijn kind, omringd ons met erbarmen God onze Vader, want wij zijn van Hem...
Helaas is het zo dat er mensen zijn die door dat woordje 'vader' eerder kippenvel krijgen, en juist minder prettige gevoelens, en al helemaal geen vertrouwen... Dat is erg. Vaders die dat op hun geweten hebben moeten beseffen dat ze waarschijnlijk levenslang ook het beeld van de Vader in de hemel hebben aangetast. En toch zou ik tegen deze beschadigde kinderen willen zeggen: je Vader in de hemel is anders, Hij is ook een moeder, Iemand naar wie je toe kunt gaan als er iets is, Iemand die je aanvaardt, die je liefde geeft, met wie je in vertrouwen alles kunt delen.

Vertrouwen - je mag ook weten dát de Here te vertrouwen is, dat je van Hem op aan kunt, dat Hij altijd doet wat Hij belooft. Lees de bijbel er maar op na. God is trouw. En Hij heeft je lief, zoveel zelfs, dat Hij het liefste wat Hij had, heeft willen opofferen om jou te redden. Nergens zie je zijn trouw en liefde grootser en heerlijker dan in Jezus Christus, die in onze plaats stierf aan het kruis van Golgota. Als het er zo voor staat, als God zoveel waarde hecht aan je leven - hoe zal Hij ons dan met Christus niet álle dingen schenken?

Het leven is meer dan eten en drinken en geld. Zoek dat meerdere. Dat is wat Jezus zegt. Wees gericht op dat wat uitstijgt boven al het materiele, dat waar je ook veel verder mee komt, dat wat je veel meer geluk en toekomst geeft. Zoek eerst Gods Koninkrijk, en al die andere dingen zullen je bovendien geschonken worden. Aan Salomo werd eens gevraagd wat hij het liefst wilde hebben. Zo'n vraag zal je maar gesteld worden! Wat zou jij zeggen? Salomo zei: "Geef dan uw knecht een opmerkzaam hart, opdat hij uw volk kan richten door te onderscheiden tussen goed en kwaad..." En dat was goed in Gods ogen. En wat krijgt Salomo? Niet alleen de wijsheid waar hij om gevraagd had, maar ook dat waar hij niet om gevraagd had: rijkdom en eer en een lang leven! Zoek eerst Gods Koninkrijk, en al die andere dingen zullen je bovendien geschonken worden. Waar gaat het dan om? Dat het allerbelangrijkste in je leven is, dat God Iemand voor je is met wie je vertrouwelijk omgaat, dat je Hem liefhebt met alles wat je bent en hebt, dat je voor Hem leeft, en weet en ervaart dat het goed is tussen Hem en jou. Echt en eeuwig goed. Het zoeken van Gods Koninkrijk is, dat je in en over alles erkent dat God Koning is en het te zeggen heeft over heel je leven. Niet alleen als je in de kerk zit, maar ook als je werkt of studeert of het land bewerkt of uitgaat of sport of... noem maar op.

Het zoeken van Gods Koninkrijk levert een bepaalde stijl op, een levensstijl. Weet je waarom? Omdat het je hart raakt. Het is goed om met elkaar na te denken over normen en waarden, want er kon teveel, we tolereerden elkaar onverschillig, en dan heb je geen samenleving meer, maar alleen nog een ikleving. Alleen wat nu de grote valkuil is, is dat we het vooral over uiterlijke dingen gaan hebben, over strengere straffen, harder optreden en minder gedogen. Maar het is een vergissing te denken dat je daarmee mensen verandert. Je damt dan wel wat overlast in, maar pakt het probleem niet wezenlijk aan. Wil er echt wat veranderen, dan zullen mensen innerlijk moeten veranderen.
Ook als het om geloven gaat heb je mensen die denken dat dat alleen maar iets te maken heeft met uiterlijkheden; als je maar netjes leeft en je keurig aan de regels houdt, dan komt het wel goed. Maar hoezo, netjes leven? Soms moet je helemaal niet 'netjes' leven, in de zin van: voldoen aan wat de mensen om je heen doen, aan wat de samenleving verwacht. Juist niet! Hoezo, keurig aan de regels houden? Soms moet je je helemaal niet keurig aan de regels houden maar er dwars tegenin gaan, omdat er dingen van je gevraagd of verwacht worden die ingaan tegen wat God van je vraagt. Geloven is daarom niet in de eerste plaats iets uiterlijks, geloven is een relatie hebben met God. Geloven is dat je Hem de eerste wilt laten zijn in je leven. Dat is niet iets oppervlakkigs, nee, dan gaat het om een verandering diep van binnen: in je hart. En dat is niet iets voor zo nu en dan, als je er voor in de stemming bent of er zin in hebt, nee, dat is iets voor overal en altijd. Geloven is radicaal.

En daarom kun je zeggen dat vertrouwen in God een levensstijl is. Het is aan mensen te zien, te horen, te merken of ze eerst het Koninkrijk van God en zijn gerechtigheid zoeken. Of dat ze vol zijn van geld en goed en zichzelf - ikke, ikke, ikke... - of van de Here en het goede dat Hij in genade geeft. Vertrouwen in God, is een leven vol overgave aan Hem van wie je weet dat Hij je leven in zijn handen heeft, zijn liefdevolle handen waarmee Hij je aanraakt, beschermt, verzorgt. Vol overgave vertrouwen - dat is je durven laten vallen omdat je weet dat Hij er is en klaar staat om je op te vangen. Vertrouwen, dat is niet leven uit berekening, maar uit antwoordende liefde. Vertrouwen, dat is je zo vrij voelen als een vogel in de lucht, en zo prachtig bloeien als een bloem in het veld. Vertrouwen, dat is dat ze je alles mogen afpakken - ze mogen bij wijze van spreken het bed onder je vandaan trekken, het eten van je bord kapen, het geld van je afstelen, je in de gevangenis gooien, je het leven zuur maken, het mag allemaal - omdat je vertrouwt, omdat er één ding is wat er echt toe doet en wat ze nooit en te nimmer van je af kunnen pakken: dat je kind van God bent en dat Hij voor je zorgt. Niets en niemand kan je scheiden van Gods liefde die er is door Jezus Christus onze Heer!

En weet je wat nou zo mooi is? - dat is de humor van Christus -: dat Hij op het ene moment zegt: Zoek eerst het Koninkrijk van God, en vlak daarna: Wees niet bevreesd, gij klein kuddeke, want het heeft uw Vader behaagd u het Koninkrijk te geven! Met andere woorden: ze moeten iets zoeken wat in feite voor hun neus staat: Jezus, het Koninkrijk van God in Hoogst Eigen Persoon! Moeilijk is dat zoeken dus niet. Het is een geschenk van God; Hij geeft het je - je hoeft het alleen maar in geloof en vertrouwen aan te pakken. Deze humor is niets anders dan genade!

Wat een machtig God! Zouden we Hem niet van harte vertrouwen? Zouden we niet vol vertrouwen leven?

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar