God zegt: Ik maak alle dingen nieuw

Thema: God zegt: Ik maak alle dingen nieuw
Tekst: Efeziërs 4: 24
Tekstgedeelte(n): Efeziërs 4: 25-32
Genesis 1: 26-31
Efeziërs 4: 17-24
Door: Ds. R. IJbema (predikant gereformeerde kerk vrijgem. Voorburg)
Gehouden te: Wijnjewoude en Oosterwolde op 3 oktober 1999;
Marum en Haulerwijk in 1999.
Opmerking RJCV: Voor de preeklezer: deze preek kan het beste in de herfst gelezen worden.

Aanwijzingen voor de Liturgie

Votum en zegengroet
Ps. 42: 1, 7
(Morgendienst: Wet)
Gebed 1
Lezen: Efeziërs 4: 25-32
Ps. 135: 1, 3, 8
Lezen: Genesis 1: 26-31
Lezen: Efeziërs 4: 17-24
Ps. 103: 2-4
Tekst: Efeziërs 4: 24
Preek
(Morgendienst: Gez. 31: 1-3)
(Middagdienst: Geloofsbelijdenis)
(Middagdienst: Gez. 2: 1)
Gebed 2
Collecte
Ps. 134: 1-3

Gebed 1

In het gebed om vernieuwing en verlichting door de Heilige Geest kan, gezien het onderwerp van de preek, bij voorbaat heel concreet gebeden worden of God ons straks als andere, vernieuwde mensen naar huis wil laten gaan.


Broeders en zusters, jongens en meisjes,

Het is weer herfst. In de herfst, vallen de eerste speelgoedfolders voor Sinterklaas alweer in je brievenbus. Bij ons wel tenminste. Nu komt dat bij ons heel goed uit. Want in deze weken is er eentje bij ons jarig. En nu hebben we mooi de gelegenheid om een leuk cadeau uit te zoeken. U begrijpt: dat wordt natuurlijk een pop. We weten alleen nog niet precies wat voor één. Je hebt zoveel mooie poppen. Poppen die je de fles kunt geven. Poppen, waar je het haar van kunt vlechten. Poppen die je de mooiste kleren aan kunt trekken. Nou ja, vraag maar aan de kinderen in de kerk, aan de meisjes dan, denk ik, die weten daar alles van.

Nu gaat de preek vanmorgen niet over poppen. Maar wel over dat je iets nieuws kunt aandoen. Eigenlijk is het dus meer een lentepreek dan een herfstpreek. Iets nieuws aandoen. Een manier van leven. Een manier van praten. Een manier van denken. God vraagt u en jou om je oude kleren uit te doen en Hij geeft je de mooiste kleren van de wereld. De kleren van de koning... Een koninklijke manier van leven. Van praten. Van denken. En het is echt waar, het kan echt gebeuren. Kijk, die mooie kleren van je Barbie, dat zijn droomkleren. Daar zul je zelf waarschijnlijk nooit in lopen. Zo mooi. Maar deze kleren, die mag je nu aantrekken. Vandaag.

Het thema van de preek is:

God zegt: Ik maak alle dingen nieuw. En Hij begint nu; met u, met jou. God zegt: Ik maak alle dingen nieuw

  1. Wat is er dan mis met hoe het vroeger was?
  2. Wat is er dan nieuw in ons denken?
  3. Wat is er dan nieuw in ons doen?


1. Wat is er dan mis met hoe het vroeger was?

Broeders en zusters, jongens en meisjes, als God zegt: Ik maak alle dingen nieuw, dan begint Hij met u, of met jou. Dat is natuurlijk belangrijk om dat direct even heel scherp te zien. Het gaat dus niet over uw buurman. Niet over uw buurman, die naast u zit, hier in de kerk. Niet over uw buurman, die naast u woont in de straat. Of, beter gezegd: het gaat ook wel over die buurmannen en buurvrouwen, maar God spreekt ons allemaal zelf aan, persoonlijk.

Ik kan me voorstellen dat dat niet fijn is, omdat God dan in ons leven de zwakke en misschien wel de rotte plekken aanwijst. Dan is het beangstigend dat God ons allemaal recht in de ogen kijkt: het gaat over u, over jou, over mij. Toch is het goed om wel zo te luisteren: dit gaat over mij, hoe erg het ook is. Want als u zo naar de bijbel luistert, als u op uw zonden gewezen wordt, dan mag u straks ook zo luisteren, als het over genade en vergeving gaat. Daarvan geldt dan, dank zij God, precies hetzelfde: dat gaat niet alleen over je buurman in de kerk of je buurvrouw in de straat. Nee, die woorden van God mag je op jezelf toepassen.

Even goed: overdrijft Paulus niet een beetje, wanneer hij het leven van de heidenen uittekent? Kunt u dat allemaal meteen op uw eigen leven toepassen? Ik citeer even een stukje, dat we zonet gelezen hebben: "ijdel van denken, verduisterd in het verstand, overgegeven aan losbandigheid om gretig winst te slaan uit allerlei onreinheid". Gaat dat over mij? Gaat dat over u? We zouden die woorden nog niet eens op die ongelovige buren durven toepassen. Zo zijn mensen toch helemaal niet, ook niet als ze leven zonder God? Mijn buurvrouw verzamelt handtekeningen voor Amnesty International. Mijn buurman is lid van Natuurmonumenten. En ik probeer zelf ook best wel zuiver te leven. Wat wil Paulus dan zeggen? Wat wil God dan zeggen?

Zullen we dan meteen even naar de kern van hoe Paulus het leven zonder God tekent? Die kern kunnen we op het spoor komen via het woord 'verdoving'. Vers 19: "Zij hebben zich immers in hun verdóving overgegeven aan de losbandigheid..." Verdoving - weet u wat dat is? Dan gaat het niet over een spuitje dat je krijgt van de tandarts of een roesje dat de dokter je geeft. Dit is: verdoving uit gewenning. Zoals sommige mensen - en ik hoop dat het u nooit gebeurt of gebeurd is -zoals sommige mensen fysiek zo lang geslagen en gemarteld worden, dat ze de pijn van de volgende klap botweg niet meer voelen. Zo afgestompt is hun gevoel. Zoals andere mensen - en ik hoop van harte dat het u nooit overkomt of overkomen is - zoals andere mensen emotioneel zolang geslagen en misbruikt worden, dat de pijn van de volgende slag domweg niet meer doordringt. Zo afgestompt is hun geest. Dat is verdoofd. Daar gaat het hier over.

Ben ik dan zo verdoofd? Ja, geestelijk ben ik zo afgestompt, uit mezelf. En u ook. En jij ook. Ja, en dan die buurman ook ja. En heel soms krijg je zelf opeens door hoe erg je afgestompt bent. Dan merk je opeens dat het niet klopt. Dan besef je opeens hoe leeg het leven is zonder God. Soms heb je zo'n eye-opener, en het is God die dat soort momenten geeft. Niet iedereen heeft dat. Een mens kan wennen aan pijn. Net zo goed kan een mens wennen aan het gemis van God. Maar die leegte is er wel. Die leegte van: God niet kennen.

Maar ligt dat dan niet gewoon aan God? Hij kan ons toch gewoon vertellen hoe afgestompt we zijn? Ja, en dat doet Hij ook nog. Hier. Maar dan moeten we de dingen wel even goed op een rijtje houden. Kijk, het is zoals Paulus zegt: als wij ijdel van denken zijn - dat is dat het ten diepste leeg is in onze gedachten, als ons verstand verduisterd is en we vervreemd zijn van het leven van God - dan is dat om onze onwetendheid. We hadden het kunnen weten, maar we willen het niet weten. Kijk maar, dat noemt Paulus 'de verharding van het hart'. Zoals de Farao van Egypte zijn hart verhardde en het volk Israël niet wilde laten gaan, toen God dat vroeg. Hij had beter kunnen weten, die Farao. Maar hij wilde niet. Hij ging tegen beter weten in. Nu zit daar meer aan vast. God had daar zelf de hand in. Maar dat is meer het onderwerp van een andere preek, over Efeziërs 1. Nu is het punt: hij wilde niet.

En zo werkt dat nog steeds. Je wilt uit jezelf niet weten dat God de Heer van je leven is. Dus wil je er ook niet over nadenken. En je wilt er al helemaal niet je levensstijl voor aanpassen. Maar nu heeft de bijbel wel gelijk: als mensen dan met hun harde hart en hun lege verstand zelf hun leven moeten invullen, dan gaat het mis. Paulus heeft het dan over 'gretig winst slaan uit onreinheid'.

Ik wil dat even op twee manieren concreet maken, niet voor uw buurman, maar voor u. Wat zijn de drijfveren van mensen die willen leven zonder God? Wat dacht u van: geld. Dat is een hele goede toetssteen wie er de baas is in je leven, God of de duivel. En denk niet dat er een derde mogelijkheid is, dat je zelf de baas kunt zijn. Het is God of de duivel. En als God niet de baas is over je geld, dan is je geld jou de baas: de Mammon, noemt de bijbel dat.

Wat zijn de drijfveren van mensen die leven zonder God? Wat dacht u van: macht. De baas kunnen spelen. Over je vriendjes. Over je kinderen. Over je collega's. Terwijl er voor zover ik weet volgens de bijbel in heel de wereld maar één echte Heer is, Jezus Christus, aan wie alle macht en gezag onderworpen moet zijn. Wij trekken macht naar ons toe - en op dat moment zijn we God al kwijt. Want dan gaan wij koninkje spelen. En dat is een vorm van bedrog die er al heel lang in zit.

Ik noem deze dingen om te laten zien dat het klopt wat er in de bijbel staat: wie denkt te kunnen leven zonder God, die verzandt in een goddeloos leven. Je kunt wel denken dat het meevalt, maar het valt niet mee. God zegt: Ik maak alle dingen nieuw. En de eerste vraag was: wat was er dan mis met hoe het vroeger was? Het antwoord is: daar is alles mis mee - en dat weet u uit eigen ervaring. Maar daar komt nog iets bij: u weet dat vooral zo goed, omdat u Christus hebt leren kennen. En daardoor wordt je denken vernieuwd. En dat is punt 2 van de preek.

2. Wat is er dan nieuw in ons denken?

Broeders en zusters, wie Christus leert kennen, leert de leegte in zijn leven ontdekken, die er was, voordat je Christus kende. En dat is iets, dat kun je proberen een ander mens te vertellen, maar daar zal het werk van de Geest van Christus zelf aan te pas moeten komen, om iemand daarvan te doordringen. Zo ging dat immers met Paulus, met zijn bekering. Hij zag het licht, op een heel letterlijke manier. En pas toen ontdekte hij hoe blind hij was geweest. Was Paulus dan zo'n slechterik geweest? Nou, je zou kunnen zeggen dat als er iemand de hemel verdiende, dat hij dat dan was geweest. Zoals hij z'n best deed om z'n God te behagen, dat was toch indrukwekkend? Ja, totdat hij Christus leerde kennen. Toen ontdekte hij hoe egoïstisch z'n vroegere leven was geweest. En hoe satanisch. Vuilnis, noemt hij het zelf. En dan vertaal ik het maar niet letterlijk.

En dat gaat ook voor ons op. Hoe beter wij Christus leren kennen, hoe meer wij ontdekken hoe leeg en hoe fout ons leven uit onszelf is. Dat is ook heel belangrijk, om daar als gelovige blijvend op gericht te zijn. Want heel gemakkelijk draait het weer om, noem het maar weer op, geld of macht. Pas wie Christus leert kennen, ontdekt dat. En die ontdekt ook steeds meer hoe diep die ellende in je zit. Dat Christus voor u aan het kruis moest hangen. Dat Hij voor jou moest sterven. Maar dat er ten diepste ook niets was wat Hij liever wilde. Als je dat toch bedenkt... hoe zinloos is dan je leven zonder Hem, je denken zonder Hem, je praten zonder Hem.

Maar nu: Hij wil je leven vernieuwen. "Wordt verjongd door de geest van je denken", zegt Paulus. Dat is ingewikkeld. Wat hij bedoeld is: dat je denkrichting moet worden omgeschakeld. Van ik-gericht naar God-gericht. En het recept daarvoor is vrij eenvoudig: dat je je gedachten laat vullen door Christus. Wist u dat de gemiddelde Nederlandse jongere twee uur per dag voor de TV zit? En de gemiddelde oudere trouwens twee uur en drie kwartier, geloof ik. Twee uur per dag: moet u nagaan wat er dan je denken binnenkomt. En nu zegt God: Ik maak alle dingen nieuw. En Hij begint nu: met u, met jou.

In je denken, daar wil Hij beginnen. Dat je je gedachten richt op Hem. Door, heel eenvoudig, twee uur per week naar de kerk te komen. Ja, tenzij u natuurlijk zou zeggen: 'nee, maar daar leer ik God niet kennen'. Dan hoeft u inderdaad niet te komen. Maar anders dus wel. In uw denken, daar wil God beginnen. Via het bijbellezen. Via het bestuderen daarvan, de vereniging, de catechisatie. Een hersenspoeling, zeggen sommige mensen. Wees er maar blij mee, met deze hersenspoeling. Als je na gaat wat er weggespoeld wordt aan oud zeer en wat voor nieuws er voor in de plaats komt.

De bijbel zegt dan dat je vernieuwd wordt naar het beeld van God. Vers 24: God wil, dat u de nieuwe mens aandoet, die naar (het beeld van) God geschapen is. En als u nu goed opgelet hebt, dan corrigeert u mij: 'nee, dominee, Paulus zegt hier dat wij naar de wil van God herschapen worden'. Maar die vertaling klopt niet. Letterlijk staat er, dat onze nieuwe mens naar God geschapen is. En dat betekent: naar het beeld van God. Kijk maar terug in Genesis 1. En dat bedenk ik niet, dat het over herschepping naar het beeld van God gaat. Het staat ook nog een keer in Kolossenzen 3: 10: de nieuwe mens, vernieuwd naar het beeld van zijn Schepper.

3. Wat is er dan nieuw in ons doen?

Die vernieuwing, broeders en zusters, is geen zaak van de buitenkant. Het gaat niet zo gemakkelijk als het aantrekken van een nieuwe jas. Het beeld van God, dat zijn we niet van buiten. Dat zijn we in heel onze manier van denken. Dat zijn we ook in heel de manier van ons doen. Efeziërs 4: 24: "in ware gerechtigheid en heiligheid." Dat is het derde punt van deze preek: God zegt: Ik maak alle dingen nieuw. En Hij begint nu, met u, met jou. Wat is er dan nieuw aan ons doen? Ik wil die vernieuwing van leven op drie terreinen concreet maken. En u kunt dit dan, hoop ik, zelf elke dag in uw eigen leven toepassen.

Allereerst: vernieuwing in de omgang met God. Adam had zo'n prachtige omgang met God, een wonderlijk goed contact. Toen kwam de zonde en Adam kroop weg voor God. 'Adam, waar ben je?' Maar nu komt Gods Geest onze omgang met God herscheppen, zodat u en jij weer gaan zeggen... ja, wat? Gaan wij nu zeggen: God, waar bent U? Ja, dat zeggen we soms, als we Hem kwijt zijn en Hem zoeken. Maar waar het om gaat in de nieuwe omgang met God is dat wij zeggen: Here God, hier ben Ik. Niet wegkruipen, maar naar voren komen. 'Neem mijn leven, laat het Heer, toegewijd zijn aan uw eer.'

Ten tweede: vernieuwing in de omgang met elkaar. Adam en Eva, die hadden een verhouding, om verliefd op te worden. Toen kwam de zonde en met de zonde de schaamte en de ruzie, Kaïn en Abel. Maar nu komt Gods Geest onze omgang met elkaar herscheppen zodat, nou, lees het thuis maar na in Efeziërs 4: 25-32. Niet meer liegen tegen elkaar, niet meer stelen van elkaar, niet meer schelden op elkaar. Een nieuwe manier van leven, van praten met elkaar, van denken over elkaar. In echte rechtvaardigheid en heiligheid.

Ten derde: vernieuwing in de omgang met uzelf. Adam, Hij was als beeld van God - hoe moet je dat zeggen? - ook gelukkig met zichzelf. Hij was zichzelf in zijn werk, in zijn omgang met God en met Eva. Toen kwam de zonde en met de zonde de ontevredenheid en het verdriet en de stress en het ongeluk. Maar nu komt Gods Geest om ook daar vernieuwend te werken. Kijk, sommige mensen denken nog dat geld gelukkig maakt, maar we weten wel beter. Anderen zoeken het iets dieper, in gezondheid of goede relaties. En we weten hoe belangrijk dat is, als je gezond mag zijn. En als je goede vrienden mag hebben om mee te spreken. Maar rust, echte rust vindt een mens alleen, wanneer hij weet dat het weer goed is met God. Dan heeft je leven houvast.

Broeders en zusters, God vraagt van u vernieuwing. En Hij geeft ons vernieuwing. Hij vraagt u een nieuwe mens aan te doen. En dat heeft alles te maken met bekering en met toewijding. Laten we elkaar op dat spoor houden. En laten we God bidden om zijn Geest, om ons op dat spoor te houden.

Amen.

Terug naar

Terug naar Preken die Spreken
border

http://prekendiespreken.nl/
Heeft U vragen of opmerkingen, mail naar